{"id":9010,"date":"2025-08-18T13:12:04","date_gmt":"2025-08-18T11:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9010"},"modified":"2025-08-22T00:12:12","modified_gmt":"2025-08-21T22:12:12","slug":"coraz-wiecej-ifigenii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9010","title":{"rendered":"Coraz wi\u0119cej Ifigenii"},"content":{"rendered":"

Po ubieg\u0142orocznym zachwycie Dido, K\u00f6nigin von Carthago<\/em>, hambursk\u0105 oper\u0105 Christopha Graupnera, m\u00f3j powr\u00f3t na Innsbrucker Festwochen der alten Musik wydawa\u0142 si\u0119 raczej przes\u0105dzony. Tym razem jednak zdecydowa\u0142am si\u0119 wybra\u0107 na pierwsz\u0105 z trzech premier operowych festiwalu, a jednocze\u015bnie pierwsz\u0105 z dw\u00f3ch tegorocznych Ifigenii<\/em> \u2013 t\u0119 w Aulidzie, autorstwa Antonia Caldary, po kt\u00f3rej w ostatnich dniach sierpnia zabrzmi p\u00f3\u017aniejsza o niemal p\u00f3\u0142 wieku Ifigenia in Tauride <\/em>Tommasa Traetty. Wyb\u00f3r zn\u00f3w by\u0142 trudny, ale mimo wszystko mam poczucie, \u017ce zdo\u0142a\u0142am osi\u0105gn\u0105\u0107 kompromis. Nadrobi\u0142am zaleg\u0142o\u015bci z zesz\u0142ego sezonu i wreszcie us\u0142ysza\u0142am na miejscu w akcji Accademia Bizantina, orkiestr\u0119-rezydentk\u0119 pod dyrekcj\u0105 Ottavia Dantone, kt\u00f3ry w 2024 obj\u0105\u0142 kierownictwo muzyczne Festwochen; wiedz\u0105c te\u017c, \u017ce musz\u0119 wybiera\u0107, zrezygnowa\u0142am \u2013 cho\u0107 z b\u00f3lem \u2013 z opery Traetty w wykonaniu Les Talents Lyriques z Christophem Roussetem, \u017ceby zyska\u0107 tym ciekawszy materia\u0142 por\u00f3wnawczy po triumfie ich Ifigenii w Aulidzie <\/em>Porpory na poprzednim festiwalu Bayreuth Baroque.<\/p>\n

Wci\u0105\u017c trwaj\u0105ce Festwochen w Innsbrucku przebiegaj\u0105 pod wieloznacznym has\u0142em \u201eWer h\u00e4lt die F\u00e4den in der Hand?\u201d, w kt\u00f3rym kryje si\u0119 nie tylko sugestia poci\u0105gania za rozmaite sznurki w r\u00f3\u017cnorodnej wizji programowej imprezy, lecz tak\u017ce aluzja do koncepcji inscenizacyjnej dzie\u0142a Caldary, kt\u00f3r\u0105 przygotowa\u0142 katalo\u0144ski zesp\u00f3\u0142 lalkowy PerPoc pod dyrekcj\u0105 Anny Fern\u00e1ndez i Santiego Arnala \u2013 w kolejnej wsp\u00f3\u0142pracy z zamieszka\u0142\u0105 od kilku lat w Madrycie rosyjsk\u0105 ilustratork\u0105 i scenografk\u0105 Aleksandr\u0105 Siemionow\u0105. Inicjatywa wskrzeszenia zapomnianej Ifigenii in Aulide <\/em>\u2013 po przesz\u0142o trzystu latach od wiede\u0144skiej premiery \u2013 zaintrygowa\u0142a mnie jednak przede wszystkim ze wzgl\u0119du na libretto Apostola Zeno, najwa\u017cniejszego przed Metastasiem literackiego reformatora w\u0142oskiej opery seria<\/em>, oraz pietyzm, z jakim Dantone podszed\u0142 do materii muzycznej utworu, postanawiaj\u0105c wystawi\u0107 go bez wi\u0119kszych skr\u00f3t\u00f3w, w wersji licz\u0105cej prawie cztery godziny wraz z pojedyncz\u0105 przerw\u0105.<\/p>\n

To jedno z wcze\u015bniejszych operowych uj\u0119\u0107 tego mitu (poprzedzone mi\u0119dzy innymi hambursk\u0105 Die wunderbar errettete Iphigenia <\/em>Reinharda Keisera z 1699 roku), a zarazem dzie\u0142o, kt\u00f3re walnie przyczyni\u0142o si\u0119 do p\u00f3\u017aniejszych sukces\u00f3w obydwu wenecjan na dworze Karola VI Habsburga: debiutuj\u0105cego w Wiedniu Zeno oraz Caldary, kt\u00f3ry dwa lata wcze\u015bniej zosta\u0142 dworskim Vize-Kapellmeistrem i pozosta\u0142 na tym stanowisku a\u017c do \u015bmierci w 1736 roku. Nie jest jednak do ko\u0144ca prawd\u0105, \u017ce Zeno \u2013 w poszukiwaniu stosownego lieto fine <\/em>na uroczyste widowisko sceniczne z okazji imienin cesarza w listopadzie 1718 \u2013 odrzuci\u0142 pierwotn\u0105 wersj\u0119 Eurypidesa oraz p\u00f3\u017aniejsz\u0105, w kt\u00f3rej ofiar\u0119 Ifigenii zast\u0105piono ofiar\u0105 z \u0142ani, po czym si\u0119gn\u0105\u0142 do \u201etrzeciej wersji\u201d Pauzaniasza, gdzie \u017cycie c\u00f3rki Agamemnona ratuje \u015bmier\u0107 innej Ifigenii, zdemaskowanej w ostatniej chwili jako prawdziwy przedmiot z\u0142o\u017conego bogom daru.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ifigenia in Aulide.\u00a0<\/em>Carlo Vistoli (Achilles) i Filippo Mineccia (Teucro). Fot. Birgit Gufler<\/p>\n

Owszem, Zeno chcia\u0142 wnie\u015b\u0107 w akcj\u0119 wi\u0119cej mi\u0142osnego napi\u0119cia, rezygnuj\u0105c z interwencji Artemidy na rzecz spi\u0119cia dw\u00f3ch rywalek \u2013 Ifigenii i Eliseny \u2013 w walce o wzgl\u0119dy Achillesa. Nie nawi\u0105za\u0142 jednak do Pauzaniasza, tylko do tragedii Racine\u2019a, kt\u00f3ry urobi\u0142 wariant podany przez autora W\u0119dr\u00f3wek po Helladzie <\/em>na w\u0142asn\u0105 mod\u0142\u0119, tworz\u0105c bezprecedensow\u0105 wersj\u0119 mitu o ocaleniu wybranki herosa przez szlachetne samob\u00f3jstwo innej zakochanej w nim kobiety (w sztuce Francuza nosz\u0105cej imi\u0119 \u00c9riphile). Pauzaniasz nie sugeruje istnienia drugiej Ifigenii: cytuje ma\u0142o znany mit z Argos, w kt\u00f3rym jedyna prawdziwa Ifigenia nie by\u0142a potomkini\u0105 Atryd\u00f3w, tylko dzieckiem z gwa\u0142tu Tezeusza na Helenie, oddanym przez matk\u0119 na wychowanie Klitemnestrze.<\/p>\n

Wariant Racine\u2019a znalaz\u0142 kontynuacj\u0119 bodaj tylko u Zeno, wielkiego entuzjasty tragik\u00f3w francuskich, poety, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do odnowy sztuki operowej w neoklasycznym duchu Accademia degli Arcadi. Muzyka Caldary \u2013 imponuj\u0105ca klarowno\u015bci\u0105 faktury, \u015bwietn\u0105 robot\u0105 kontrapunktyczn\u0105 i ogromn\u0105 si\u0142\u0105 ekspresji \u2013 okaza\u0142a si\u0119 znakomitym wehiku\u0142em intencji librecisty. Wiede\u0144ska Ifigenia in Aulide <\/em>jest wszak\u017ce dzie\u0142em do\u015b\u0107 trudnym w odbiorze dla wsp\u00f3\u0142czesnego s\u0142uchacza, nie tylko ze wzgl\u0119du na rozmiary, ale te\u017c obfito\u015b\u0107 rozbudowanych, dopowiadaj\u0105cych akcj\u0119 recytatyw\u00f3w secco, przeplataj\u0105cych si\u0119 z mn\u00f3stwem stosunkowo kr\u00f3tkich arii da capo, zmierzaj\u0105cych ju\u017c wyra\u017anie w stron\u0119 formy klasycznej.<\/p>\n

Tym wi\u0119kszy podziw dla muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy ponie\u015bli t\u0119 skomplikowan\u0105 narracj\u0119 na w\u0142asnych barkach i zdo\u0142ali zaanga\u017cowa\u0107 w ni\u0105 s\u0142uchaczy \u2013 mimo \u017cenuj\u0105co nieudolnej inscenizacji. Z pocz\u0105tku my\u015bla\u0142am, \u017ce Siemionowa, kompania PerPoc i choreograf Cesc Gelabert pr\u00f3buj\u0105 wej\u015b\u0107 w \u017cartobliwy dialog z barokow\u0105 konwencj\u0105 teatraln\u0105, ale wkr\u00f3tce wysz\u0142o na jaw, \u017ce traktuj\u0105 swoje powo\u0142anie \u015bmiertelnie powa\u017cnie. Zwa\u017cywszy na fakt, \u017ce widowisko w Grosse Kom\u00f6diensaal w wiede\u0144skim Hofburgu rozegrano na oczach dworu Karola VI w spektakularnych, modelowanych \u015bwiat\u0142ocieniem, zdumiewaj\u0105cych g\u0142\u0119bi\u0105 perspektywy dekoracjach Francesca Galliego Bibieny \u2013 scenografia Siemionowej sprawia\u0142a chwilami wr\u0119cz groteskowe wra\u017cenie. P\u0142aska, statyczna, prze\u0142adowana mn\u00f3stwem nieporadnie odwzorowanych \u201egreckich\u201d ornament\u00f3w, symboli ro\u015blinnych i zwierz\u0119cych, nijak nie korespondowa\u0142a z akcj\u0105 opery i odbiera\u0142a przestrze\u0144 solistom. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, realizatorzy wprowadzili w ten chaos wymachuj\u0105cych sztandarami i tekturowymi planszami tancerzy oraz animator\u00f3w naturalnej wielko\u015bci kukie\u0142, kt\u00f3re \u2013 z nie do ko\u0144ca wyja\u015bnionych przyczyn \u2013 dublowa\u0142y wy\u0142\u0105cznie \u017ce\u0144skie postaci dramatu. Kuk\u0142y nie pe\u0142ni\u0142y te\u017c \u017cadnej czytelnej funkcji dramaturgicznej: cz\u0119sto przechodzi\u0142y z r\u0105k lalkarzy w r\u0119ce \u015bpiewaczek, kt\u00f3re \u2013 zamiast skupi\u0107 si\u0119 na wykonywanych partiach \u2013 musia\u0142y zaj\u0105\u0107 si\u0119 tak\u017ce animowaniem swoich sobowt\u00f3rek.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ifigenie in Aulide.\u00a0<\/em>Martin Vanberg (Agamemnon) i Marie Lys (Ifigenia), Fot. Birgit Gufler<\/p>\n

W\u015br\u00f3d takiego nagromadzenia niepotrzebnych rekwizyt\u00f3w i tandetnych kostium\u00f3w (panie w pseudoantycznych, pow\u0142\u00f3czystych szatach, kuk\u0142y w strojach jak z festynu ludowego, panowie w szortach i sanda\u0142ach, z narzuconymi na go\u0142e torsy pstrokatymi wdziankami, przypominaj\u0105cymi futrzane kubraki ba\u0142ka\u0144skich pasterzy owiec, i w zdobionych barokowymi pi\u00f3ropuszami he\u0142mach korynckich, nie wiedzie\u0107 czemu osadzonych pionowo na czubku g\u0142owy) pr\u00f3\u017cno by\u0142o szuka\u0107 jakiejkolwiek prawdy psychologicznej i relacji mi\u0119dzy postaciami. A tego przecie\u017c libretto domaga si\u0119 od pocz\u0105tku \u2013 \u017ceby zrozumie\u0107 niezwyk\u0142y, zapo\u017cyczony od Racine\u2019a koncept Zeno i oceni\u0107 samemu, czy Elisena jest tylko przeszkod\u0105 na drodze do mi\u0142osnego spe\u0142nienia Ifigenii, czy mo\u017ce jednak postaci\u0105 tragiczn\u0105; \u017ceby poj\u0105\u0107, \u017ce lieto fine<\/em>, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek oddaje \u017cycie za innego cz\u0142owieka, niesie z sob\u0105 zapowied\u017a kolejnej katastrofy, mianowicie \u015bmierci Achillesa, kt\u00f3ry nigdy si\u0119 nie po\u0142\u0105czy z cudownie ocalon\u0105 ukochan\u0105.<\/p>\n

Wspomniane rozterki i dylematy trzeba by\u0142o roztrz\u0105sa\u0107 na podstawie samej muzyki Caldary \u2013 na szcz\u0119\u015bcie zrealizowanej w obsadzie godnej gwiazd cesarskiego dworu, kt\u00f3re przy okazji premiery w 1718 roku przyczyni\u0142y si\u0119 do prze\u0142omu w wiede\u0144skiej karierze kompozytora. Sched\u0119 po Marii Landini, pierwszej wykonawczyni partii Ifigenii, przej\u0119\u0142a Marie Lys, zwyci\u0119\u017cczyni Konkursu Cestiego w 2018 \u2013 sopranistka obdarzona g\u0142osem niezwykle klarownym, wyrazistym i popartym \u015bwietn\u0105 technik\u0105, co udowodni\u0142a ju\u017c w przesuni\u0119tej na pocz\u0105tek opery i za\u015bpiewanej przed kurtyn\u0105 arii \u201eLa Vittoria segue, o Carlo\u201d (pierwotnie by\u0142o to co\u015b w rodzaju muzycznego adresu ho\u0142downiczego dla cesarza Karola VI, na zako\u0144czenie uroczystego widowiska). Lys poradzi\u0142a sobie nawet z przej\u015bciowym spadkiem formy w II akcie, skutecznie podpieraj\u0105c interpretacj\u0119 swojej postaci znakomitym aktorstwem. Jasny, przejrzysty jak kryszta\u0142 i bardzo ruchliwy sopran Neimy Fischer \u2013 laureatki Konkursu Cestiego sprzed lat dw\u00f3ch \u2013 pozwoli\u0142 jej zarysowa\u0107 przekonuj\u0105c\u0105 sylwetk\u0119 Eliseny, chwilami upartej i naiwnej, chwilami wzbudzaj\u0105cej autentyczne wsp\u00f3\u0142czucie sw\u0105 nieodwzajemnion\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 do Achillesa. \u015awietn\u0105 odtw\u00f3rczyni\u0105 mezzosopranowej partii Klitemnestry okaza\u0142a si\u0119 Shak\u00e8d Bar, uczennica mi\u0119dzy innymi Sonii Priny \u2013 \u015bpiewaczka o g\u0142osie jak \u017cywe srebro, doskona\u0142ej prezencji scenicznej i fenomenalnym warsztacie wokalnym.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d odtw\u00f3rc\u00f3w r\u00f3l m\u0119skich najwi\u0119kszy ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci spocz\u0105\u0142 na Carlo Vistolim, w tym roku goszcz\u0105cym po raz pierwszy na festiwalu w Innsbrucku. Vistoli, notabene r\u00f3wnie\u017c wychowanek Priny, jest ju\u017c \u015bpiewakiem bardzo do\u015bwiadczonym, tak\u017ce w wykonawstwie muzyki Caldary \u2013 czemu w pe\u0142ni da\u0142 wyraz w karko\u0142omnej partii Achillesa, zrealizowanej nieskazitelnie pod wzgl\u0119dem technicznym, kontraltem mocnym, pi\u0119knie zaokr\u0105glonym i doskonale rozwini\u0119tym w g\u00f3rnym odcinku skali. Pod pewnymi wzgl\u0119dami skrad\u0142 mu jednak przedstawienie Laurence Kilsby \u2013 w znacznie kr\u00f3tszej, niemniej brawurowej roli Odyseusza. M\u0142ody angielski tenor dysponuje nie tylko przepi\u0119knym, \u015bwietnie postawionym i skrz\u0105cym si\u0119 mn\u00f3stwem barw g\u0142osem, lecz tak\u017ce rzadk\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 \u201em\u00f3wienia \u015bpiewem\u201d, kt\u00f3ra z miejsca przykuwa uwag\u0119 publiczno\u015bci. W mniej eksponowanych rolach zakochanego w Elisenie Teucra oraz Arcade, powiernika Agamemnona, doskonale sprawili si\u0119 dwaj inni finali\u015bci i laureaci Konkursu Cestiego \u2013 odpowiednio Filippo Mineccia (kontratenor) i Giacomo Nanni (baryton). Odrobin\u0119 zawi\u00f3d\u0142 tylko Agamemnon: w interpretacji obdarzonego urodziwym i dobrze prowadzonym tenorem Martina Vanberga, kt\u00f3ry jednak nie zdo\u0142a\u0142 uto\u017csami\u0107 si\u0119 w pe\u0142ni z kreowan\u0105 przez siebie postaci\u0105.<\/p>\n

Dantone poprowadzi\u0142 ca\u0142o\u015b\u0107 z ogromnym wyczuciem i wyobra\u017ani\u0105, ani na chwil\u0119 nie trac\u0105c pulsu w tym stosunkowo ma\u0142o zr\u00f3\u017cnicowanym pod wzgl\u0119dem konstrukcyjnym utworze. Accademia Bizantina \u2013 po kilku nieznacznych wpadkach w prologu \u2013 natychmiast zebra\u0142a szyki i ju\u017c do ko\u0144ca gra\u0142a przejrzy\u015bcie, z niezwyk\u0142\u0105 energi\u0105 i poszanowaniem niuans\u00f3w partytury. Na osobn\u0105 wzmiank\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0142a wy\u015bmienita grupa continuo w niezliczonych recytatywach secco.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ottavio Dantone. Fot. Giulia Papetti<\/p>\n

Nie zaryzykuj\u0119 twierdzenia, \u017ce nieudana inscenizacja pogrzeba\u0142a szans\u0119 na skuteczne wskrzeszenie zapomnianej opery Caldary. Niedosyt jednak pozosta\u0142, nazajutrz pog\u0142\u0119biony doskona\u0142ymi wra\u017ceniami z porannej niedzielnej pr\u00f3by Accademia Bizantina przed koncertem Scarlatti! w Haus der Musik. Pod r\u0119k\u0105 Dantone w kr\u00f3tkich fragmentach tw\u00f3rczo\u015bci Alessandra Scarlattiego \u2013 zw\u0142aszcza w scenie buffa z jego neapolita\u0144skiej opery L\u2019Emireno <\/em>\u2013 znalaz\u0142o si\u0119 wi\u0119cej teatru ni\u017c w ca\u0142ej koncepcji scenicznej Ifigenii<\/em>. Tym bardziej warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce Dantone umiej\u0119tnie pracuje z m\u0142odymi \u015bpiewakami: a ci bardzo szybko si\u0119 ucz\u0105, co dotyczy mi\u0119dzy innymi S\u0142owe\u0144ca \u017digi \u010copi \u2013 odznaczaj\u0105cego si\u0119 du\u017c\u0105 vis comica <\/em>oraz mi\u0119kkim i pi\u0119knym w barwie tenorem, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 w najprawdziwszy haute-contre<\/em> albo w\u0142oski tenore contraltino.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Roel Dieltens. Fot. Mona Wibmer<\/p>\n

Kolejny dow\u00f3d, \u017ce muzyka sama w sobie jest teatrem, zyska\u0142am jeszcze tego samego wieczoru, na koncercie w Sali Hiszpa\u0144skiej zamku Ambras, gdzie belgijski wiolonczelista Roel Dieltens \u2013 wraz z cz\u0142onkami reaktywowanego po pandemii Ensemble Explorations \u2013 przedstawili wybrane utwory z Bachowskiej Sztuki fugi. <\/em>W innej kolejno\u015bci ni\u017c zazwyczaj. W najrozmaitszych sk\u0142adach, od dw\u00f3ch do sze\u015bciu instrument\u00f3w, dobieranych jednak spo\u015br\u00f3d szerszego instrumentarium (skrzypce, alt\u00f3wka, wiolonczela, wiolonczela piccolo, flety proste, ob\u00f3j, ob\u00f3j da caccia<\/em>, pozytyw, kontrabas i violone<\/em>). W intelektualnym skupieniu, tym dobitniej uzmys\u0142awiaj\u0105cym z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 ludzkich emocji. Ci, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c uwa\u017caj\u0105 Die Kunst der Fuge<\/em> za dzie\u0142o czysto spekulatywne, wyszli z koncertu zawiedzeni. Inni, w tym ni\u017cej podpisana, utwierdzili si\u0119 w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce interpretacja nie wyklucza wierno\u015bci tw\u00f3rcy, o ile nie przeistacza si\u0119 w obsesyjne poszukiwanie siebie w utworach stworzonych przez kogo\u015b innego \u2013 jak to kiedy\u015b celnie uj\u0105\u0142 Edward Said.<\/p>\n

Z tamtych dw\u00f3ch niedzielnych lekcji w Innsbrucku wynios\u0142am te\u017c inn\u0105 cenn\u0105 nauk\u0119: \u017ce dobra muzyka zawsze si\u0119 obroni przed z\u0142ym teatrem. Kiedy\u015b jeszcze us\u0142yszymy Ifigeni\u0119 <\/em>Caldary. I b\u0119dzie wi\u0119cej tych Ifigenii<\/em>. Tyle jest jeszcze do odkrycia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po ubieg\u0142orocznym zachwycie Dido, K\u00f6nigin von Carthago, hambursk\u0105 oper\u0105 Christopha Graupnera, m\u00f3j powr\u00f3t na Innsbrucker Festwochen der alten Musik wydawa\u0142 si\u0119 raczej przes\u0105dzony. Tym razem jednak zdecydowa\u0142am si\u0119 wybra\u0107 na pierwsz\u0105 z trzech premier operowych festiwalu, a jednocze\u015bnie pierwsz\u0105 z dw\u00f3ch tegorocznych Ifigenii \u2013 t\u0119 w Aulidzie, autorstwa Antonia Caldary, po kt\u00f3rej w ostatnich dniach … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-9010","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9010"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9021,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9010\/revisions\/9021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}