{"id":9022,"date":"2025-08-22T14:28:00","date_gmt":"2025-08-22T12:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9022"},"modified":"2025-08-22T14:46:07","modified_gmt":"2025-08-22T12:46:07","slug":"dla-kogo-my-tu-som","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9022","title":{"rendered":"Dla kogo my tu s\u00f3m?"},"content":{"rendered":"<p>Wakacje powoli dobiegaj\u0105 ko\u0144ca, cho\u0107 dla Upiora to zwykle czas bardzo intensywny. Wkr\u00f3tce relacja z Innsbrucker Festwochen w wersji dla czytelnik\u00f3w angloj\u0119zycznych, za ni\u0105 podsumowanie wra\u017ce\u0144 z tegorocznego festiwalu wagnerowskiego w Bayreuth &#8211; a tymczasem postanowi\u0142am podzieli\u0107 si\u0119 z Pa\u0144stwem muzyczn\u0105 histori\u0105 Katowic. Podstaw\u0105 tego tekstu by\u0142 odrobin\u0119 d\u0142u\u017cszy esej dla jednego z nieistniej\u0105cych ju\u017c czasopism katowickich, napisany z okazji jubileuszu 150-lecia miasta.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u201e\u015arodowisko \u015bl\u0105skie jest bardzo takie kulturalne, bardzo d\u0105\u017cy do kultury, jak pani widzi, ja mam pianino, moja mama mia\u0142a pianino, moja babcia mia\u0142a pianino, no, moja te\u015bciowo ma pianino, wszyscy na czym\u015b graj\u0105. M\u00f3j ojciec by\u0142 ksi\u0119gowym, gra\u0142 na skrzypcach, moja siostra na pianinie, na alt\u00f3wce, inne rodze\u0144stwo na mandolinach; \u015bpiewa\u0142am, takie zawsze by\u0142y koncerty i to nale\u017ca\u0142o do tradycji \u015al\u0105zak\u00f3w, tu by\u0142o tak\u0105 tradycj\u0105, m\u0105\u017c si\u0119 uczy\u0142 na pianinie, moja szwagierka si\u0119 uczy\u0142a na pianinie, teraz m\u00f3j synek te\u017c si\u0119 uczy\u0142, ale zbagatelizowa\u0142 sobie, moja c\u00f3rka si\u0119 uczy i umi gra\u0107, nie wyobra\u017camy sobie innego \u017cycia, zawsze tam, gdzie \u015bpiewaj\u0105, tam jest pok\u00f3j i rado\u015b\u0107, i co\u015b si\u0119 tworzy, to uspokaja\u0142o ludzi, to bardziej przybli\u017ca ludzi\u201d.<\/p>\n<p>W burzliwych dziejach Katowic nieraz trzeba by\u0142o ludzi uspokaja\u0107; przybli\u017cy\u0107 nie zawsze si\u0119 da\u0142o. Konflikt\u00f3w w dziejach miasta nie brak\u0142o, nawet w czasach ca\u0142kiem najnowszych. Powoli zaczynamy oswaja\u0107 si\u0119 z my\u015bl\u0105, \u017ce Katowice jako jednostka przestrzenna s\u0105 miastem niemieckim, kt\u00f3rego struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105 kszta\u0142towali jednak nie tylko Niemcy, ale te\u017c \u015al\u0105zacy i \u017bydzi. Nie by\u0142oby nowoczesnych Katowic, gdyby wsi o tej nazwie nie kupi\u0142 niemiecki wzbogacony sztygar Franz Winkler, gdyby zarz\u0105dca jego d\u00f3br Friedrich Wilhelm Grundmann wraz ze swoim zi\u0119ciem Richardem Holtzem nie wystarali si\u0119 o nadanie Katowicom praw miejskich i podci\u0105gni\u0119cie linii kolejowej, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142a dynamiczny rozw\u00f3j osady, gdyby w pocz\u0105tkach XX wieku \u017cydowscy wsp\u00f3lnicy Fielder i Glaser nie postawili tu najwi\u0119kszego w\u00f3wczas na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku m\u0142yna zbo\u017cowego, gdyby w okresie mi\u0119dzywojennym nie dzia\u0142a\u0142 tu wybitny architekt Tadeusz Michejda \u2013 legionista i powstaniec \u015bl\u0105ski, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca gmachu Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/129702_Landesmusikschule_-Katowice-Akademai-Muzyczna1941.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9023\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/129702_Landesmusikschule_-Katowice-Akademai-Muzyczna1941-300x210.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"210\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/129702_Landesmusikschule_-Katowice-Akademai-Muzyczna1941-300x210.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/129702_Landesmusikschule_-Katowice-Akademai-Muzyczna1941-1024x717.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/129702_Landesmusikschule_-Katowice-Akademai-Muzyczna1941-768x538.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/129702_Landesmusikschule_-Katowice-Akademai-Muzyczna1941-1536x1076.jpg 1536w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/129702_Landesmusikschule_-Katowice-Akademai-Muzyczna1941.jpg 1669w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Gmach \u015al\u0105skiego Konserwatorium, w czasie okupacji przemianowanego na H\u00f6here Landesmusikschule. Zdj\u0119cie z 1941 roku, w zasobach \u015al\u0105skiej Biblioteki Cyfrowej<\/p>\n<p>Pomijaj\u0105c jednak trudne kwestie wieloletniej germanizacji G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w, plebiscytu z 20 marca 1921 roku, w kt\u00f3rym a\u017c 85 procent mieszka\u0144c\u00f3w Katowic opowiedzia\u0142o si\u0119 za pozostaniem w Niemczech, autonomii G\u00f3rnego \u015al\u0105ska w II Rzeczpospolitej i okupacji niemieckiej, kiedy Katowice sta\u0142y si\u0119 siedzib\u0105 w\u0142adz okr\u0119gowych NSDAP \u2013 \u015bl\u0105ska to\u017csamo\u015b\u0107 by\u0142a zawsze specyficzna i po wszystkich stronach uwarunkowana okoliczno\u015bciami. Nie by\u0142o tu nigdy \u201eprawdziwych\u201d Polak\u00f3w \u2013 bo \u015al\u0105zacy byli konserwatywni, przywi\u0105zani nade wszystko do etosu pracy i rodziny, niech\u0119tni zmianom, kt\u00f3rych poniek\u0105d s\u0142usznie si\u0119 obawiali. Nie by\u0142o te\u017c \u201eprawdziwych\u201d Niemc\u00f3w, bo ci katowiccy czuli si\u0119 zawsze g\u0142\u0119biej zwi\u0105zani z regionem ni\u017c z Rzesz\u0105, a ich \u201eniemiecko\u015b\u0107\u201d by\u0142a w du\u017cej mierze uwarunkowana wzgl\u0119dami gospodarczymi i cywilizacyjnymi.<\/p>\n<p>Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce w tej wsp\u00f3lnocie \u2013 gdzie podzia\u0142y j\u0119zykowe, narodowo\u015bciowe i religijne sz\u0142y cz\u0119sto w poprzek rodzin \u2013 naj\u0142atwiej by\u0142o dogada\u0107 si\u0119 przez muzyk\u0119. W karczmach piwnych by\u0142a golonko, modro kapusta, \u015bledziki i ta\u0144cowanie przy akordy\u0142onie. W 1873 roku przy ulicy Karlsstrasse powsta\u0142 gmach Reichshalle z sal\u0105 koncertow\u0105 zbudowan\u0105 z inicjatywy berli\u0144skiego ch\u00f3rmistrza Oskara Meistera, gdzie 27 pa\u017adziernika 1901 roku wyst\u0105pi\u0142 Ignacy Jan Paderewski. Ch\u00f3ry ros\u0142y jak grzyby po deszczu, w\u015br\u00f3d nich Meister\u2019scher Gesangverein, prowadzony od 1919 roku przez Fritza Lubricha, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 w najlepsze w autonomii mi\u0119dzywojennej i mia\u0142 w swoim repertuarze mi\u0119dzy innymi utwory Szymanowskiego. Zwi\u0105zek \u015al\u0105skich K\u00f3\u0142 \u015apiewackich, powo\u0142any do \u017cycia w 1910 roku w Bytomiu, dwana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej znalaz\u0142 sta\u0142\u0105 siedzib\u0119 w Katowicach. Przy tutejszych kopalniach w\u0119gla kamiennego kwit\u0142y ch\u00f3ry i orkiestry d\u0119te. Potem nadesz\u0142y czarne lata okupacji nazistowskiej.<\/p>\n<p>Je\u015bli kto\u015b chcia\u0142by dociec przyczyny nag\u0142ego odrodzenia i rozkwitu \u017cycia muzycznego w powojennych Katowicach, nie powinien si\u0119ga\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142 oficjalnych, gdzie wci\u0105\u017c mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce \u201epo wyzwoleniu w 1945 roku miasto odzyska\u0142o dawne znaczenie jako o\u015brodek przemys\u0142owy i administracyjny. Przykrym, trzyletnim epizodem by\u0142a zmiana nazwy Katowic na Stalinogr\u00f3d w 1953 roku\u201d. Rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142a znacznie bardziej skomplikowana. Do wielokulturowego obrazu miasta sprzed okupacji do\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 w\u0142adze PRL, wysiedlaj\u0105c z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska kilkaset tysi\u0119cy rodowitych \u015al\u0105zak\u00f3w. \u017beby przeciwdzia\u0142a\u0107 rzekomej \u201egermanizacji\u201d regionu, zakazywano pos\u0142ugiwania si\u0119 \u015bl\u014dnsk\u014f g\u014fdk\u0105 w szko\u0142ach i urz\u0119dach. \u201eHitlerowscy synowie\u201d musieli zmaga\u0107 si\u0119 z naporem nap\u0142ywowych \u201egoroli\u201d, czyli ludno\u015bci nie\u015bl\u0105skiej, z kt\u00f3r\u0105 si\u0142\u0105 rzeczy zacz\u0119li si\u0119 jako\u015b uk\u0142ada\u0107 i z wolna wchodzi\u0107 tak\u017ce w osobiste relacje. Do i tak skomplikowanej g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej uk\u0142adanki przyby\u0142a nowa kategoria \u201ekrojcok\u00f3w\u201d \u2013 miesza\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy rozpocz\u0119li trudny proces asymilacji w zamkni\u0119tej spo\u0142eczno\u015bci \u015al\u0105zak\u00f3w, m\u00f3wi\u0105cych cz\u0119sto o sobie: \u201emy tu s\u00f3m dla nas samych\u201d.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/3_1_0_11_1238_73275-scaled-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9025\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/3_1_0_11_1238_73275-scaled-2-300x217.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"217\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/3_1_0_11_1238_73275-scaled-2-300x217.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/3_1_0_11_1238_73275-scaled-2-1024x740.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/3_1_0_11_1238_73275-scaled-2-768x555.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/3_1_0_11_1238_73275-scaled-2-1536x1110.jpg 1536w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/3_1_0_11_1238_73275-scaled-2-2048x1480.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Siedziba Polskiego Radia w Katowicach wkr\u00f3tce po otwarciu w 1937 roku. Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n<p>I zn\u00f3w z pomoc\u0105 przysz\u0142a muzyka, cho\u0107 pierwsze decyzje urz\u0119dnik\u00f3w by\u0142y z pewno\u015bci\u0105 ideologiczne. Razem z fal\u0105 ludno\u015bci nap\u0142ywowej, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a na \u015al\u0105sk za chlebem, do stolicy wojew\u00f3dztwa \u015bci\u0105gn\u0119li wybitni arty\u015bci, kt\u00f3rzy odt\u0105d mieli tworzy\u0107 wizerunek Katowic jako jednego z pr\u0119\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w \u201erdzennie\u201d polskiej kultury. W marcu 1945 roku reaktywowano w Katowicach Wielk\u0105 Orkiestr\u0119 Symfoniczn\u0105 Polskiego Radia, powsta\u0142\u0105 w 1935 roku w Warszawie z inicjatywy Grzegorza Fitelberga, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 j\u0105 do wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Z pocz\u0105tku na czele zespo\u0142u stan\u0105\u0142 Witold Rowicki, dwa lata p\u00f3\u017aniej, po powrocie z zagranicy, dyrekcj\u0119 przej\u0105\u0142 ponownie Fitelberg. R\u00f3wnie\u017c w 1945 roku, 1 kwietnia, ruszy\u0142a Filharmonia \u015al\u0105ska \u2013 z siedzib\u0105 w dawnej Reichshalle. Pierwszy koncert filharmonik\u00f3w odby\u0142 si\u0119 26 maja. W 1953 roku Stanis\u0142aw Hadyna stworzy\u0142 jedno z czo\u0142owych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 propagandowych PRL \u2013 zesp\u00f3\u0142 folklorystyczny \u201e\u015al\u0105sk\u201d, kt\u00f3ry zadebiutowa\u0142 w Teatrze \u015al\u0105skim w Katowicach 16 pa\u017adziernika 1954 roku, a pierwszy wyst\u0119p oficjalny da\u0142 kilka tygodni p\u00f3\u017aniej w warszawskiej Hali Mirowskiej, z okazji obchod\u00f3w 37. rocznicy rewolucji pa\u017adziernikowej.<\/p>\n<p>Niemal tu\u017c po wojnie, bo 11 lutego 1945 roku, wznowi\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015al\u0105skie Konserwatorium Muzyczne (w kt\u00f3rej gmachu podczas okupacji mie\u015bci\u0142a si\u0119 H\u00f6here Landesmusikschule pod kierunkiem wspomnianego ju\u017c Fritza Lubricha), jeszcze w tym samym roku przemianowane na Pa\u0144stwow\u0105 Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Muzyczn\u0105. Dotychczasowe grono profesor\u00f3w Konserwatorium uzupe\u0142nili prominentni \u201egorole\u201d: pochodz\u0105cy z Podola kompozytor i pianista Boles\u0142aw Woytowicz, warszawski kompozytor Ludomir R\u00f3\u017cycki, urodzony pod Sanokiem \u015bpiewak Adam Didur i dyrygent Grzegorz Fitelberg. Sztygarzy i przodkowi odkurzali zapomniane instrumenty, hutnicy p\u0142ukali gard\u0142a wod\u0105 z sol\u0105, \u017ceby zn\u00f3w zbiera\u0107 si\u0119 po pracy na pr\u00f3bach amatorskich ch\u00f3r\u00f3w i orkiestr i \u015bmia\u0107 si\u0119 z \u201ebasztard\u00f3w\u201d, \u017ce na szt\u00e9nder m\u00f3wi\u0105 jako\u015b nie po polsku, nazywaj\u0105c go pulpitem.<\/p>\n<p>I nagle si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce grunt przygotowany przez polskich, \u015bl\u0105skich i niemieckich ch\u00f3rmistrz\u00f3w, tradycj\u0119 karczm piwnych i p\u00f3\u0142amatorskich wyst\u0119p\u00f3w w Reichshalle jest nadspodziewanie \u017cyzny i daje obfite plony. Mniej wi\u0119cej po\u0142owa ojc\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli \u201epolskiej szko\u0142y kompozytorskiej\u201d to absolwenci katowickiej PWSM. Henryk Miko\u0142aj G\u00f3recki studiowa\u0142 kompozycj\u0119 u Boles\u0142awa Szabelskiego \u2013 \u201egorola\u201d, kt\u00f3ry uczy\u0142 kontrapunktu w Konserwatorium \u015al\u0105skim jeszcze przed wojn\u0105 \u2013 i w 1958 zorganizowa\u0142 pierwszy w dziejach uczelni koncert monograficzny, oczywi\u015bcie utwor\u00f3w w\u0142asnych. Tw\u00f3rca s\u0142ynnej <em>III Symfonii<\/em>, kt\u00f3ra zrobi\u0142a zawrotn\u0105 karier\u0119, tak\u017ce w \u015bwiecie popkultury, wychowa\u0142 rzesz\u0119 m\u0142odszych kompozytor\u00f3w, mi\u0119dzy innymi kojarzonych z tak zwanym pokoleniem stalowowolskim Eugeniusza Knapika, Andrzeja Krzanowskiego i Rafa\u0142a Augustyna. Wojciech Kilar \u2013 ikona tak zwanego polskiego minimalizmu i p\u0142odny tw\u00f3rca muzyki filmowej \u2013 uczy\u0142 si\u0119 u samego Boles\u0142awa Woytowicza, u kt\u00f3rego aspirowa\u0142 potem w Krakowie, sk\u0105d wyruszy\u0142 wprost w \u015bwiat: najpierw na Mi\u0119dzynarodowe Kursy Wakacyjne Nowej Muzyki do Darmstadt, p\u00f3\u017aniej do Pary\u017ca, gdzie uzupe\u0142nia\u0142 edukacj\u0119 jako stypendysta Rz\u0105du Francuskiego, ucz\u0119szczaj\u0105c na zaj\u0119cia legendarnej Nadii Boulanger. Uczniem Woytowicza by\u0142 te\u017c wieczny outsider i buntownik Witold Szalonek, eksperymentuj\u0105cy z tradycyjnymi instrumentami, \u017ceby uzyska\u0107 z nich niecodzienne brzmienia. W 1999 kompozytor zosta\u0142 laureatem niemieckiej nagrody \u201eKulturpreis Schlesien\u201d przyznawanej tw\u00f3rcom zwi\u0105zanym ze \u015al\u0105skiem. Konstelacj\u0119 wybitnych kompozytor\u00f3w zwi\u0105zanych z Akademi\u0105 Muzyczn\u0105 w Katowicach dope\u0142nia Aleksander Laso\u0144, jeden z bardziej wyrazistych reprezentant\u00f3w pokolenia stalowowolskiego, kt\u00f3rego wsp\u00f3lnym przes\u0142aniem jest sprzeciw wobec awangardy i tw\u00f3rcze nawi\u0105zanie do tradycji. Tymczasem do s\u0142awy pnie si\u0119 nowe pokolenie katowickich tw\u00f3rc\u00f3w, na czele z uczniem Lasonia Aleksandrem Nowakiem, jednym z niewielu w Polsce kompozytor\u00f3w zainteresowanych na serio form\u0105 operow\u0105.<\/p>\n<p>Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia \u2013 kt\u00f3ra w 1999 roku zyska\u0142a miano Narodowej, czyli NOSPR \u2013 uchodzi dzi\u015b za jeden z najlepszych zespo\u0142\u00f3w orkiestrowych w kraju. Po \u015bmierci Fitelberga prowadzili j\u0105 mi\u0119dzy innymi Jan Krenz, Bohdan Wodiczko, Kazimierz Kord, Stanis\u0142aw Wis\u0142ocki, Jacek Kaspszyk, Gabriel Chmura, Alexander Liebreich, Lawrence Foster i Marin Alsop. Orkiestra Filharmonii \u015al\u0105skiej, kierowana niegdy\u015b przez Stanis\u0142awa Skrowaczewskiego i Karola Stryj\u0119, za d\u0142ugoletnich rz\u0105d\u00f3w drugiego z wymienionych mog\u0142a \u015bmia\u0142o rywalizowa\u0107 z katowick\u0105 \u201eradi\u00f3wk\u0105\u201d. Stryja \u2013 ucze\u0144 Grzegorza Fitelberga \u2013 by\u0142 te\u017c inicjatorem Mi\u0119dzynarodowego Konkursu Dyrygent\u00f3w, zorganizowanego po raz pierwszy w 1979 roku i ju\u017c trzy lata p\u00f3\u017aniej zrzeszonego w \u015awiatowej Federacji Mi\u0119dzynarodowych Konkurs\u00f3w Muzycznych w Genewie.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/historia-img2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9026\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/historia-img2-300x161.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"161\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/historia-img2-300x161.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/historia-img2-1024x549.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/historia-img2-768x412.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/historia-img2.jpg 1367w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Pr\u00f3ba WOSPR pod batut\u0105 Witolda Rowickiego w studiu Polskiego Radia w Katowicach, 1947. Fot. z archiwum NOSPR<\/p>\n<p>Do prawdziwych ambasador\u00f3w polskiego wykonawstwa nale\u017cy powsta\u0142y w 1978 roku Kwartet \u015al\u0105ski, kt\u00f3rego wszyscy cz\u0142onkowie (Marek Mo\u015b oraz p\u00f3\u017aniejszy prymariusz zespo\u0142u Szymon Krzeszowiec, Arkadiusz Kubica, \u0141ukasz Syrnicki i Piotr Janosik) wywodz\u0105 si\u0119 z AM w Katowicach. W latach 1993-2017 ansambl by\u0142 organizatorem festiwalu \u201eKwartet \u015al\u0105ski i jego go\u015bcie\u201d, na kt\u00f3rym go\u015bci\u0142 \u015bwiatow\u0105 czo\u0142\u00f3wk\u0119 interpretator\u00f3w muzyki kameralnej.\u00a0Zas\u0142u\u017conym uznaniem cieszy si\u0119 Zesp\u00f3\u0142 \u015apiewak\u00f3w Miasta Katowice Camerata Silesia, za\u0142o\u017cony i kierowany od 1990 roku przez Ann\u0119 Szostak, s\u0142yn\u0105cy przede wszystkim z prawykona\u0144 muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej.<\/p>\n<p>Katowice i tak zreszt\u0105 muzyk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 stoj\u0105: w 1996 roku z inicjatywy Aleksandra Lasonia powsta\u0142a Orkiestra Muzyki Nowej, prowadz\u0105ca od tamtej pory regularn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 koncertow\u0105, najcz\u0119\u015bciej pod batut\u0105 Szymona Bywalca. Zesp\u00f3\u0142 jest sta\u0142ym go\u015bciem festiwali Warszawska Jesie\u0144, Musica Polonica Nova we Wroc\u0142awiu i \u015al\u0105skich Dni Muzyki Wsp\u00f3\u0142czesnej, od 2001 roku przez ponad dekad\u0119 wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 te\u017c Festiwal Muzyki Nowej w Bytomiu. \u017bycie muzyczne stolicy G\u00f3rnego \u015al\u0105ska wci\u0105\u017c promieniuje na s\u0105siednie o\u015brodki. W Tychach dzia\u0142a Orkiestra Kameralna AUKSO, za\u0142o\u017cona przez Marka Mosia, wspomnianego ju\u017c prymariusza Kwartetu \u015al\u0105skiego, znana tak\u017ce z udanych pr\u00f3b \u201epo\u017cenienia\u201d muzyki nowej z jazzem i rockiem. Synowie Aleksandra Lasonia \u2013 Krzysztof i Stanis\u0142aw \u2013 od lat podbijaj\u0105 s\u0142uchaczy kompozycjami z pogranicza folku i klasyki, wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c grup\u0119 Vo\u0142osi, improwizuj\u0105c\u0105 i koncertuj\u0105c\u0105 mi\u0119dzy innymi z muzykami tradycyjnymi z Beskidu \u015al\u0105skiego i W\u0119gier.<\/p>\n<p>Jak ten pejza\u017c widz\u0105 gorole? Spieraj\u0105 si\u0119 o prymat NOSPR w dziedzinie wykonawstwa orkiestrowego, podkre\u015blaj\u0105c dokonania konkurencji, przede wszystkim wroc\u0142awskiego NFM i Filharmonii Narodowej. Podkre\u015blaj\u0105 niemal ca\u0142kowit\u0105 nieobecno\u015b\u0107 regionu na mapie polskiego teatru muzycznego \u2013 tym bardziej dotkliw\u0105 wobec przeci\u0105gaj\u0105cego si\u0119 kryzysu w Operze \u015al\u0105skiej w Bytomiu, niegdy\u015b jednej z czo\u0142owych scen w kraju. Narzekaj\u0105, \u017ce matecznik polskiej muzyki nowej wci\u0105\u017c nie dorobi\u0142 si\u0119 festiwalu z prawdziwego zdarzenia, kt\u00f3ry niekoniecznie musia\u0142by dor\u00f3wna\u0107 rozmachem Warszawskiej Jesieni, stworzy\u0142by jednak solidn\u0105 przeciwwag\u0119 cho\u0107by dla wroc\u0142awskiej Musica Polonica Nova \u2013 bo organizowany od 2005 roku pod patronatem NOSPR Festiwal Prawykona\u0144 Polska Muzyka Najnowsza wci\u0105\u017c jeszcze walczy o miejsce w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce. Wystarczy jednak spojrze\u0107 w program dowolnego gorolskiego festiwalu \u2013 nie tylko muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 \u017ceby uzna\u0107 przewag\u0119 liczebn\u0105 i jako\u015bciow\u0105 \u015brodowiska katowickiego, przynajmniej w dziedzinie wykonawstwa.<\/p>\n<p>\u201eTo by\u0142a richtich rado\u015b\u0107, \u017ce \u00f3ni z ca\u0142ej Polski, wymiana, cieszyli\u015bmy si\u0119 sob\u00f3m, piszymy ze sob\u00f3m, dzwonimy do siebie, co raz\u00e9m chcymy robi\u0107. Oczywi\u015bcie, przede wszystkim z gorolami, skuli tego, \u017ce gorole ni maj\u00f3m takich blokad wewn\u0119trznych, jak mo \u015al\u0105zok. \u015al\u0105zok jest w tym fest do \u017byd\u00f3w podobny. To jest to samo, to jest moja obserwacja \u2013 enklawa; wszystko, co jest obce, jest niebezpieczne, gro\u017ane, jest z\u0142e. Jest lepij to obej\u015b\u0107, ale to pozwoli\u0142o n\u00f3m przetrwa\u0107, nie?\u00a0A tak tyn \u015al\u0105sk padnie pr\u0119dzyj czy p\u00f3\u017anij. W taki po prostu \u0142agodny spos\u00f3b, przez ten miszung, przez wymiana\u201d.<\/p>\n<p>Nie mnie o tym s\u0105dzi\u0107, krojcoczce. Ale co\u015b mi si\u0119 widzi, \u017ce przez ta wymiana \u015al\u0105sk wstanie.<\/p>\n<p>Cytaty z rozm\u00f3w z mieszka\u0144cami Katowic pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki <em>Gwara \u015bl\u0105ska \u2013 \u015bwiadectwo kultury, narz\u0119dzie komunikacji<\/em>, Jolanta Tambor (red.), 2002, \u015al\u0105sk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wakacje powoli dobiegaj\u0105 ko\u0144ca, cho\u0107 dla Upiora to zwykle czas bardzo intensywny. Wkr\u00f3tce relacja z Innsbrucker Festwochen w wersji dla czytelnik\u00f3w angloj\u0119zycznych, za ni\u0105 podsumowanie wra\u017ce\u0144 z tegorocznego festiwalu wagnerowskiego w Bayreuth &#8211; a tymczasem postanowi\u0142am podzieli\u0107 si\u0119 z Pa\u0144stwem muzyczn\u0105 histori\u0105 Katowic. Podstaw\u0105 tego tekstu by\u0142 odrobin\u0119 d\u0142u\u017cszy esej dla jednego z nieistniej\u0105cych ju\u017c &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=9022\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-9022","6":"format-standard","7":"category-miscellanea"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9022"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9029,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9022\/revisions\/9029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}