{"id":953,"date":"2015-12-18T17:19:15","date_gmt":"2015-12-18T16:19:15","guid":{"rendered":"http:\/\/atorod.pl\/?p=953"},"modified":"2015-12-18T17:47:00","modified_gmt":"2015-12-18T16:47:00","slug":"opera-umarla-niech-zyje-opera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=953","title":{"rendered":"Opera umar\u0142a, niech \u017cyje Opera!"},"content":{"rendered":"

W sierpniu na Wyspach gruchn\u0119\u0142a wie\u015b\u0107, \u017ce konflikt wok\u00f3\u0142 Grange Park Opera si\u0119 zaostrzy\u0142 i wszystko wskazuje, \u017ce jeden z najbardziej presti\u017cowych, a zarazem snobistycznych letnich festiwali operowych zostanie bez dachu nad g\u0142ow\u0105. I to jakiego dachu! Cztery lata po za\u0142o\u017ceniu, w 2002 roku, zesp\u00f3\u0142 przeprowadzi\u0142 si\u0119 do odrestaurowanych gmach\u00f3w projektu Williama Wilkinsa, angielskiego architekta, staro\u017cytnika i archeologa, wybitnego przedstawiciela stylu Greek Revival, kt\u00f3ry w 1809 roku gruntownie przebudowa\u0142 XVII-wieczn\u0105 rezydencj\u0119 Roberta Henleya i nada\u0142 jej posta\u0107 czego\u015b w rodzaju greckiej \u015bwi\u0105tyni z monumentalnym doryckim portykiem kolumnowym. Nowy teatr, zaprojektowany przez Studio E Architects, umieszczono we wn\u0119trzu dawnej oran\u017cerii; w budynku g\u0142\u00f3wnym znalaz\u0142y si\u0119 pomieszczenia administracji opery i elegancka restauracja.<\/p>\n

Rezydencja The Grange ko\u0142o Northington w hrabstwie Hampshire ma pi\u0119kn\u0105 histori\u0119. Przez wieki miejsce kr\u00f3lewskich polowa\u0144, p\u00f3\u017aniej – spotka\u0144 socjety i m\u0119\u017c\u00f3w stanu (mi\u0119dzy innymi wojennych narad Churchilla i Eisenhowera), w 1975 roku, jedena\u015bcie lat po przej\u015bciu na w\u0142asno\u015b\u0107 si\u00f3dmego lorda Ashburton, zosta\u0142o wci\u0105gni\u0119te na list\u0119 obiekt\u00f3w zabytkowych I klasy. Nie odzyska\u0142oby jednak dawnej \u015bwietno\u015bci, gdyby nie Wasfi Kani, kobieta energiczna, by nie rzec bezczelna, nieprzeci\u0119tnie inteligentna i dysponuj\u0105ca rozlicznymi umiej\u0119tno\u015bciami.<\/p>\n

\"grange\"<\/a><\/p>\n

The Grange w ca\u0142ej okaza\u0142o\u015bci. Fot. Studio E Architects.<\/p>\n

Ilekro\u0107 o niej my\u015bl\u0119, wracam pami\u0119ci\u0105 do niefortunnych komentarzy z tegorocznego Konkursu Chopinowskiego, kierowanych pod adresem uczestnik\u00f3w „niedostatecznie zakorzenionych” w kulturze zachodniej. Wasfi Kani urodzi\u0142a si\u0119 w 1956 roku w Londynie, w rodzinie uchod\u017ac\u00f3w, muzu\u0142ma\u0144skich Hindus\u00f3w, kt\u00f3rzy zbiegli do Wielkiej Brytanii tu\u017c przed wybuchem wojny indyjsko-pakista\u0144skiej. Jej niezwyk\u0142y talent matematyczny odkryto ju\u017c w szkole podstawowej. Dziewczynka zdradza\u0142a te\u017c uzdolnienia muzyczne; po kilku latach nauki gry na skrzypcach zasiad\u0142a przy jednym z pulpit\u00f3w National Youth Orchestra. Studia sko\u0144czy\u0142a w Oksfordzie, tak\u017ce na wydziale muzyki, po czym rozpocz\u0119\u0142a karier\u0119 informatyczn\u0105 w londy\u0144skim City. Przez dziesi\u0119\u0107 lat zajmowa\u0142a si\u0119 projektowaniem system\u00f3w komputerowych, po\u015bwi\u0119caj\u0105c ka\u017cd\u0105 woln\u0105 chwil\u0119 na zg\u0142\u0119bianie tajnik\u00f3w sztuki dyrygenckiej. W 1989 roku za\u0142o\u017cy\u0142a Pimlico Opera: zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry zas\u0142yn\u0105\u0142 organizowaniem przedstawie\u0144 w brytyjskich wi\u0119zieniach i zak\u0142adach poprawczych. Trzy lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a dyrektorem naczelnym „wiejskiej” opery Leonarda Ingramsa w jego rezydencji Garsington Manor.<\/p>\n

O tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu, kt\u00f3re wkr\u00f3tce po \u015bmierci Ingramsa przenios\u0142o si\u0119 do Wormsley Estate, pisa\u0142am w jednym z poprzednich szkic\u00f3w. Kani kierowa\u0142a festiwalem w najtrudniejszym okresie, kiedy miejscowa spo\u0142eczno\u015b\u0107 kontestowa\u0142a „operowe wrzaski” rykiem klakson\u00f3w samochodowych i elektrycznych kosiarek. I mimo tych przeciwno\u015bci zdo\u0142a\u0142a si\u0119 walnie przyczyni\u0107 do stworzenia nowego modelu country opera: rozrywki luksusowej pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem, nie tylko z uwagi na cen\u0119 bilet\u00f3w, ale te\u017c jako\u015b\u0107 obs\u0142ugi, wy\u015brubowany poziom artystyczny i konesersk\u0105 ofert\u0119 repertuarow\u0105. Angielscy ziemianie i snobi, skuszeni now\u0105 mod\u0105, zacz\u0119li z zapa\u0142em ucz\u0119szcza\u0107 na nieznane opery Haydna i Ryszarda Straussa, w d\u0142ugich przerwach racz\u0105c si\u0119 wykwintnymi daniami popijanymi winem dobranym przez najlepszych sommelier\u00f3w.<\/p>\n

\"trustees_kani_144x192\"<\/a><\/p>\n

Wasfi Kani. Fot. British Museum.<\/p>\n

Po pi\u0119ciu sezonach w Garsington Wasfi Kani przesta\u0142a si\u0119 dogadywa\u0107 z Ingramsem, kt\u00f3ry jako\u015b nie pali\u0142 si\u0119 do przekazania jej pe\u0142nej kontroli nad festiwalem. Mened\u017cerka – rami\u0119 w rami\u0119 ze swoim najbli\u017cszym wsp\u00f3\u0142pracownikiem Michaelem Moodym – postanowi\u0142a poszuka\u0107 szcz\u0119\u015bcia gdzie indziej. S\u0142usznie uzna\u0142a, \u017ce do zrealizowania swojej wizji potrzebuje ogromnych funduszy. Po kilku miesi\u0105cach zabieg\u00f3w um\u00f3wi\u0142a si\u0119 na kolacj\u0119 z lordem Ashburton, panem Johnem Baringiem, potomkiem za\u0142o\u017cycieli Barings Bank, najstarszego brytyjskiego banku inwestycyjnego, z kt\u00f3rym przez lata zwi\u0105zany by\u0142 tak\u017ce Ingrams. Dogadali si\u0119. Kani z w\u0142a\u015bciwym sobie zapa\u0142em zabra\u0142a si\u0119 do pozyskiwania funduszy na uruchomienie nowego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Bez wi\u0119kszych k\u0142opot\u00f3w zyska\u0142a wsparcie filantrop\u00f3w i rekin\u00f3w finansjery. R\u00f3wnolegle do dzia\u0142alno\u015bci Grange Park Opera na prowizorycznej scenie w oran\u017cerii uruchomi\u0142a program deweloperski uwzgl\u0119dniaj\u0105cy remont i przebudow\u0119 podupad\u0142ej rezydencji, na kt\u00f3ry ju\u017c w pierwszym roku uda\u0142o jej si\u0119 zebra\u0107 rekordow\u0105 sum\u0119 trzech milion\u00f3w funt\u00f3w. Prace ruszy\u0142y. W pierwszym sezonie w nowym teatrze wystawiono mi\u0119dzy innymi Traviat\u0119 <\/em>i The Turn of the Screw<\/em> Brittena. W kolejnych latach premier przybywa\u0142o, sezon si\u0119 wyd\u0142u\u017ca\u0142, w 2007 roku zesp\u00f3\u0142 zacz\u0105\u0142 te\u017c inscenizowa\u0107 przedstawienia w XIV-wiecznym Nevill Holt Hall w hrabstwie Leicestershire.<\/p>\n

W kr\u00f3tkim czasie Grange Park Opera zyska\u0142a opini\u0119 jednego z najpi\u0119kniejszych, najlepiej zarz\u0105dzanych i najdoskonalszych muzycznie letnich teatr\u00f3w operowych w Wielkiej Brytanii. Na jej scenie go\u015bci\u0142y nie tylko pozycje z \u017celaznego repertuaru, ale te\u017c musicale i operowe rarytasy (mi\u0119dzy innymi Le Roi malgr\u00e9 lui<\/em><\/span>\u00a0Chabriera, Eliogabalo<\/em> Cavalliego, Gracz<\/em> Prokofiewa). Program sezon\u00f3w uzupe\u0142niano koncertami \u015bwietnych orkiestr z udzia\u0142em wybitnych solist\u00f3w (w 2012 Simon Keenlyside \u015bpiewa\u0142 z towarzyszeniem Bournemouth Symphony Orchestra). Luminarze opery re\u017cyserskiej go\u015bcili tu cz\u0119\u015bciej ni\u017c w graj\u0105cych przez ca\u0142y sezon sta\u0142ych kompaniach – ze skutkiem ol\u015bniewaj\u0105cym (Rusa\u0142ka <\/em>w re\u017cyserii Antony’ego McDonalda w 2008) albo katastrofalnym (Tristan i Izolda<\/em> w uj\u0119ciu Davida Fieldinga sprzed czterech lat). Wszyscy jednak byli zgodni, \u017ce Grange Park plasuje si\u0119 w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce brytyjskich country operas.<\/p>\n

\"88e83cda-888f-11e5_1009720b\"<\/a><\/p>\n

A tu b\u0119dzie nast\u0119pna opera. Fot. Jeff Gilbert.<\/p>\n

C\u00f3\u017c zatem sta\u0142o si\u0119 w sierpniu? Lord Ashburton, a \u015bci\u015blej zarz\u0105dzaj\u0105cy teraz jego maj\u0105tkiem syn Marc, podni\u00f3s\u0142 czynsz za u\u017cytkowanie obiektu do stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy funt\u00f3w rocznie, z czego dwie trzecie ma zamiar przeznaczy\u0107 na zachowanie jego substancji zabytkowej. Je\u015bli wierzy\u0107 Kani, z\u0142ama\u0142 tym samym warunki umowy, gwarantuj\u0105cej wynajem na czterdzie\u015bci lat, zgodnie ze stawk\u0105 bazow\u0105 czynszu. Wygl\u0105da na to, \u017ce obie strony mia\u0142y ju\u017c siebie do\u015b\u0107. W\u0142a\u015bciciele Grange Park zapowiedzieli uruchomienie nowego festiwalu pod dyrekcj\u0105 Michaela Chance’a, kt\u00f3ry o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce miejsce jest wprost wymarzone do inscenizacji oper barokowych oraz arcydzie\u0142 Mozarta i Brittena, po czym zaanonsowa\u0142 premier\u0119 Powrotu Ulissesa<\/em> Monteverdiego. Wasfi Kani zrobi\u0142a to samo, co poprzednio: dowiedziawszy si\u0119, \u017ce s\u0119dziwy Bamber Gascoigne, s\u0142ynny prezenter telewizyjny, odziedziczy\u0142 po swojej ciotecznej babce podupadaj\u0105c\u0105 rezydencj\u0119 z epoki Tudor\u00f3w, w West Horsley w hrabstwie Surrey, z miejsca zaproponowa\u0142a mu wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przy zorganizowaniu nowego przedsi\u0119wzi\u0119cia – i to pod starym, sprawdzonym szyldem Grange Park Opera. Przeprowadzka ma ruszy\u0107 ju\u017c w sierpniu przysz\u0142ego roku, po zamkni\u0119ciu ostatniego sezonu w Hampshire. Kani ma nadziej\u0119, \u017ce „z pomoc\u0105 tysi\u0119cy hojnych darczy\u0144c\u00f3w” zesp\u00f3\u0142 podejmie dzia\u0142alno\u015b\u0107 ju\u017c w 2017 roku.<\/p>\n

Pytana o hobby, Wasfi Kani odpowiada, \u017ce uwielbia gra\u0107 na skrzypcach, uprawia\u0107 r\u00f3\u017ce, zbiera\u0107 deszcz\u00f3wk\u0119 i sama szy\u0107 ubrania. Do tej listy doda\u0142abym jeszcze urz\u0105dzanie teatr\u00f3w operowych w zrujnowanych posiad\u0142o\u015bciach angielskiej arystokracji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W sierpniu na Wyspach gruchn\u0119\u0142a wie\u015b\u0107, \u017ce konflikt wok\u00f3\u0142 Grange Park Opera si\u0119 zaostrzy\u0142 i wszystko wskazuje, \u017ce jeden z najbardziej presti\u017cowych, a zarazem snobistycznych letnich festiwali operowych zostanie bez dachu nad g\u0142ow\u0105. I to jakiego dachu! Cztery lata po za\u0142o\u017ceniu, w 2002 roku, zesp\u00f3\u0142 przeprowadzi\u0142 si\u0119 do odrestaurowanych gmach\u00f3w projektu Williama Wilkinsa, angielskiego architekta, … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"entry","1":"post","2":"publish","3":"author-mangusta","4":"post-953","6":"format-standard","7":"category-wedrowki-operowe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=953"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/953\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":960,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/953\/revisions\/960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}