{"id":9753,"date":"2026-07-14T20:47:09","date_gmt":"2026-07-14T18:47:09","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9753"},"modified":"2026-07-14T22:47:33","modified_gmt":"2026-07-14T20:47:33","slug":"uczniowie-czarnoksieznika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9753","title":{"rendered":"Uczniowie czarnoksi\u0119\u017cnika"},"content":{"rendered":"

Dziwnie si\u0119 czuj\u0119. Po raz pierwszy od 2014 roku nie dotar\u0142am do Longborough na spektakl pod batut\u0105 Anthony\u2019ego Negusa \u2013 tym razem kolejne wznowienie zjawiskowego Tristana <\/em>w re\u017cyserii Carmen Jakobi. Wprawdzie i tak pojawi\u0119 si\u0119 w tym sezonie w LFO, ale na ca\u0142kiem innym przedstawieniu. Nic nie poradz\u0119, tak mi si\u0119 sprawy zawodowe pouk\u0142ada\u0142y \u2013 z tym wi\u0119ksz\u0105 niecierpliwo\u015bci\u0105 wygl\u0105dam przysz\u0142orocznych \u015apiewak\u00f3w norymberskich<\/em> w mateczniku jednego z najwspanialszych, a zarazem najbardziej nieuchwytnych dyrygent\u00f3w wagnerowskich naszej epoki. A zarazem si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce w nied\u0142ugim odst\u0119pie czasu zd\u0105\u017cy\u0142am pods\u0142ucha\u0107, podpatrzy\u0107 i oceni\u0107 poczynania dw\u00f3ch m\u0142odych muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy w ostatnich latach mieli okazj\u0119 skorzysta\u0107 z do\u015bwiadcze\u0144 Negusa i za jego po\u015brednictwem \u2013 w spos\u00f3b mniej lub bardziej \u015bwiadomy \u2013 do\u0142\u0105czy\u0107 do grona stra\u017cnik\u00f3w wci\u0105\u017c niedocenianej na Starym Kontynencie tradycji, kt\u00f3r\u0105 czarnoksi\u0119\u017cnik z Longborough przej\u0105\u0142 wprost od swego mistrza, Sir Reginalda Goodalla.<\/p>\n

Wydawa\u0142o si\u0119 kiedy\u015b, \u017ce Goodall \u2013 asystent Alberta Coatesa i Malcolma Sargenta \u2013 si\u0119gn\u0105\u0142 szczytu swoich mo\u017cliwo\u015bci w po\u0142owie lat czterdziestych, gdy zapisa\u0142 si\u0119 w anna\u0142ach muzyki brytyjskiej jako niespodziewany anio\u0142 przewodni Brittena, najpierw przygotowuj\u0105c prapremier\u0119 jego Petera Grimesa <\/em>w Sadler\u2019s Wells, potem za\u015b dziel\u0105c batut\u0119 z Ernestem Ansermetem na pierwszych spektaklach Gwa\u0142tu na Lukrecji <\/em>w Glyndebourne. Wkr\u00f3tce do\u0142\u0105czy\u0142 do zespo\u0142u opery w Covent Garden, gdzie powierzono mu piecz\u0119 nad kilkoma wyjazdowymi przedstawieniami Walkirii. <\/em>Mimo znakomitych recenzji nie zdo\u0142a\u0142 rozwin\u0105\u0107 skrzyde\u0142 w repertuarze wagnerowskim. Na pocz\u0105tku lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych przy\u0107mi\u0142a go gwiazda Soltiego, nowego dyrektora muzycznego Royal Opera. A jednak Goodall wci\u0105\u017c dzia\u0142a\u0142 w swojej \u201eWalhalli\u201d na poddaszu teatru \u2013 ni to garderobie, ni to schowku na szczotki \u2013szlifuj\u0105c interpretacje ze \u015bpiewakami tej miary, co Donald McIntyre i Gwyneth Jones. Czeka\u0142 na sw\u0105 chwil\u0119 a\u017c do 1968 roku, kiedy Sadler\u2019s Wells Opera zaproponowa\u0142a mu przygotowanie \u015apiewak\u00f3w norymberskich <\/em>na stulecie zespo\u0142u. Spektakl przeszed\u0142 do legendy, podobnie jak realizowany od 1970 roku Ring <\/em>z tym samym zespo\u0142em oraz owoce jego p\u00f3\u017aniejszej wagnerowskiej wsp\u00f3\u0142pracy z ROH i WNO.<\/p>\n

Legend\u0105 pozosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce o wyj\u0105tkowo\u015bci podej\u015bcia Goodalla do muzyki Wagnera \u2013 wynikaj\u0105cej z dog\u0142\u0119bnych studi\u00f3w nad partytur\u0105, niezwyk\u0142ej wra\u017cliwo\u015bci na barw\u0119 i detale frazowania, przede wszystkim za\u015b z czasu, jaki dyrygent po\u015bwi\u0119ca\u0142 na pr\u00f3by z muzykami \u2013 mogli si\u0119 przekona\u0107 tylko \u015bwiadkowie tamtych wydarze\u0144. Nagrania przedstawie\u0144 pod batut\u0105 Goodalla na d\u0142ugo przepad\u0142y w archiwach. Kiedy wreszcie z nich wyp\u0142yn\u0119\u0142y, w epoce nieludzko doskona\u0142ych nagra\u0144 studyjnych, niewielu potrafi\u0142o doceni\u0107 jego \u201enieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 crescendo\u201d interpretacyjne i sztuk\u0119 nawarstwiania napi\u0119\u0107 godzinami, mo\u017cliw\u0105 do uchwycenia tylko w zetkni\u0119ciu z \u017cywym wykonaniem.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Parsifal <\/em>w Inverness. W \u015brodku Thomas Weinhappel (Amfortas). Fot. Mahler Players<\/p>\n

Negus nie jest jedynym kontynuatorem tej niemal wymar\u0142ej tradycji (w tym kontek\u015bcie nie spos\u00f3b pomin\u0105\u0107 Sir Marka Eldera, innego z \u00f3wczesnych asystent\u00f3w Goodalla), z pewno\u015bci\u0105 jednak najbli\u017cszym le\u017c\u0105cej u jej sedna idei kszta\u0142towania narracji w szerokim planie czasowym. Dostrzeg\u0142 to ju\u017c przed laty Tomas Leakey, urodzony w Inverness za\u0142o\u017cyciel ambitnej orkiestry kameralnej Mahler Players, kt\u00f3ra po kilku sezonach prezentowania utwor\u00f3w patrona w opracowaniach na ma\u0142e sk\u0142ady postanowi\u0142a wzi\u0105\u0107 byka za rogi i przybli\u017cy\u0107 mieszka\u0144com Highlands tak\u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Wagnera. Obserwuj\u0119 ich poczynania od przesz\u0142o siedmiu lat, kiedy Matthew King i Peter Longworth przygotowali dla nich aran\u017cacj\u0119 I aktu Walkirii <\/em>na trzydzie\u015bci instrument\u00f3w. Od tamtej pory Leakey regularnie konsultuje swoje pomys\u0142y z Negusem. W trzech ubieg\u0142ych latach dzieli\u0142 z nim batut\u0119 na koncertach z II aktem Tristana, <\/em>III aktem Zygfryda <\/em>i III aktem Parsifala<\/em>. Sobie tylko znanym sposobem pozyska\u0142 do tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 nie tylko solist\u00f3w znanych z Longborough, lecz tak\u017ce Sir Johna Tomlinsona, legend\u0119 blisko dwudziestu sezon\u00f3w w Bayreuth.<\/p>\n

Kiedy jednak zdecydowa\u0142 si\u0119 przedstawi\u0107 w Inverness ca\u0142o\u015b\u0107 Parsifala<\/em>, przeciera\u0142am oczy ze zdumienia. Nie dlatego, \u017ce w\u0105tpi\u0142am w zapa\u0142 i profesjonalizm jego muzyk\u00f3w. Obawia\u0142am si\u0119 raczej, \u017ce przeceni\u0142 mo\u017cliwo\u015bci odbiorc\u00f3w, zmuszonych do wys\u0142uchania ponad czterogodzinnego dzie\u0142a we wn\u0119trzu tutejszej katedry, w wykonaniu wzbogaconym elementami ruchu scenicznego, niemniej wci\u0105\u017c koncertowym. Jak\u017ce si\u0119 myli\u0142am. Wagnerowskie misterium poch\u0142on\u0119\u0142o s\u0142uchaczy od pierwszych takt\u00f3w preludium \u2013 rozwijaj\u0105cego si\u0119 nie\u015bpiesznie, lecz nieub\u0142aganie, jako rzek\u0142 Goodall, a za nim powt\u00f3rzy\u0142 Negus \u2013 i trzyma\u0142o ich na brze\u017cku sk\u0142adanych krzese\u0142 a\u017c po pot\u0119\u017cn\u0105 kulminacj\u0119 w finale III aktu. Ogromna w tym zas\u0142uga orkiestracji na czterdzie\u015bcioro muzyk\u00f3w, czyli prawie trzykrotnie mniej licznej ni\u017c w oryginalnej partyturze, dokonanej tym razem przez samego Kinga \u2013 kt\u00f3remu jakim\u015b cudem uda\u0142o si\u0119 zachowa\u0107 niepowtarzalny koloryt i nasycenie brzmienia orkiestry, mimo proporcjonalnej przewagi instrument\u00f3w d\u0119tych nad zaledwie dwudziestoosobow\u0105 grup\u0105 smyczk\u00f3w. Wielki w tym sukces Leakeya, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 t\u0119 opowie\u015b\u0107 czu\u0142\u0105 r\u0119k\u0105 i z wyczuciem nie\u0142atwej akustyki neogotyckiej \u015bwi\u0105tyni. Wypominanie pojedynczych kiks\u00f3w i wahni\u0119\u0107 intonacyjnych nie uchodzi recenzentce, kt\u00f3ra wychowa\u0142a si\u0119 na legendarnym, przepi\u0119knie niedoskona\u0142ym nagraniu z Bayreuth pod batut\u0105 Knappertsbuscha. Co najbardziej warte podkre\u015blenia, w wykonaniu z Inverness nie by\u0142o \u017cadnej wpadki obsadowej, cho\u0107 uczestniczyli w nim \u015bpiewacy o diametralnie zr\u00f3\u017cnicowanym, w niekt\u00f3rych przypadkach wr\u0119cz \u017cadnym do\u015bwiadczeniu w repertuarze wagnerowskim.<\/p>\n

Ka\u017cdemu z nich uda\u0142o si\u0119 zbudowa\u0107 przekonuj\u0105c\u0105 posta\u0107, pocz\u0105wszy od fenomenalnego Tomlinsona w partii Gurnemanza, w kt\u00f3r\u0105 w\u0142o\u017cy\u0142 ca\u0142\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 wcze\u015bniejszych do\u015bwiadcze\u0144 i urod\u0119 g\u0142osu, z kt\u00f3rym czas obszed\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowo \u0142askawie \u2013 mo\u017cna wr\u0119cz odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce postanowi\u0142 go w og\u00f3le nie tyka\u0107. To bas najprawdziwszy, wci\u0105\u017c przepi\u0119kny w \u015brednicy i umiej\u0119tnie prowadzony w skrajnych odcinkach skali, w idealnej symbiozie z tekstem libretta, artyku\u0142owanym celnie, dobitnie i bez cz\u0119stego dzi\u015b popadania w karykatur\u0119. Objawieniem szkockiego Parsifala <\/em>okaza\u0142a si\u0119 Almerija Delic, Bo\u015bniaczka o doskona\u0142ych referencjach z teatr\u00f3w niemieckich, imponuj\u0105ca wyj\u0105tkow\u0105 prezencj\u0105 sceniczn\u0105 i g\u0119stym, bardzo ekspresyjnym mezzosopranem dramatycznym, wprost wymarzonym do roli Kundry. Tytu\u0142owy \u201eczysty prostaczek\u201d znalaz\u0142 \u015bwietnego odtw\u00f3rc\u0119 w osobie Juliana Hubbarda, \u015bpiewaka m\u0142odzie\u0144czego pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem, zar\u00f3wno fizycznym, jak i wokalnym \u2013 dawno ju\u017c nie s\u0142ysza\u0142am Parsifala dysponuj\u0105cego tenorem tak no\u015bnym, \u015bwietlistym i pewnym intonacyjnie. Przed wyjazdem troch\u0119 si\u0119 obawia\u0142am o Amfortasa w uj\u0119ciu wybitnie lirycznego barytona Thomasa Weinhappela, kt\u00f3ry dopiero niedawno zacz\u0105\u0142 wchodzi\u0107 w ci\u0119\u017cszy repertuar. Obawy na szcz\u0119\u015bcie si\u0119 nie sprawdzi\u0142y: jego aksamitnog\u0142osy, z\u0142amany b\u00f3lem Amfortas budzi\u0142 autentycznie wzruszenie, zw\u0142aszcza w dobrze przemy\u015blanej przez obu \u015bpiewak\u00f3w interakcji z Gurnemanzem. Znakomitego Klingsora wykreowa\u0142 niemiecki bas Renatus M\u00e9sz\u00e1r, pami\u0119tny Wotan z Ringu <\/em>w Karlsruhe i solista w r\u00f3wnie pami\u0119tnym nagraniu odkrytego po latach Requiem <\/em>Bruno Maderny pod batut\u0105 Franka Beermanna. W Titurela wcieli\u0142 si\u0119 z powodzeniem Sion Goronwy, obdarzony basem okr\u0105g\u0142ym, smoli\u015bcie czarnym w barwie i wyj\u0105tkowo autorytatywnym w brzmieniu. Doskonale spisa\u0142y si\u0119 Dziewcz\u0119ta-Kwiaty (Catriona Clark, Jessica Leary i Laura Margaret Smith \u2013 dwie ostatnie tak\u017ce w partiach Giermk\u00f3w) oraz Barbara Scott (G\u0142os z Wysoko\u015bci). Dla porz\u0105dku dodam, \u017ce wszystkie wymienione panie, dwaj pozostali Giermkowie (Petro Wychrij i Aidan Thomas Phillips) oraz Rycerze Graala (Matthew Kimble i Jim MacPherson), nie tylko bez zarzutu wywi\u0105zali si\u0119 ze swych zada\u0144 solowych, lecz tak\u017ce weszli w sk\u0142ad dwudziestopi\u0119cioosobowego ch\u00f3ru. Nie omieszkam podkre\u015bli\u0107, \u017ce Wychrij zaznaczy\u0142 w swej notce biograficznej, i\u017c na co dzie\u0144 jest pracownikiem Poczty Kr\u00f3lewskiej, a Drugi Rycerz MacPherson ujawni\u0142 si\u0119 jako historyk i wyk\u0142adowca miejscowego uniwersytetu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Julian Hubbard (Parsifal) i Thomas Weinhappel. Fot. Mahler Players<\/p>\n

Parsifal <\/em>w Inverness zachwyci\u0142 mnie te\u017c pe\u0142nym wyobra\u017ani wykorzystaniem przestrzeni katedry i r\u00f3wnie dobrze przemy\u015blanym, jak i zrealizowanym gestem aktorskim. Ka\u017cdy ruch, ka\u017cdy grymas twarzy, ka\u017cdy nieistniej\u0105cy, a mimo to namacalnie obecny rekwizyt z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 w opowie\u015b\u0107 dobitniejsz\u0105 ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 propozycji wsp\u00f3\u0142czesnych re\u017cyser\u00f3w utworu. Przypuszczam, \u017ce scena, w kt\u00f3rej dumny z ustrzelenia \u0142ab\u0119dzia Parsifal stopniowo traci rezon, przede wszystkim za\u015b obraz s\u0119dziwego Gurnemanza, podtrzymuj\u0105cego udr\u0119czonego Amfortasa w drodze na ceremoni\u0119 ods\u0142oni\u0119cia Graala \u2013 b\u0119d\u0105 do mnie wraca\u0142y w ka\u017cdym kolejnym zetkni\u0119ciu z arcydzie\u0142em Wagnera.<\/p>\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej wyl\u0105dowa\u0142am w Grange Park Opera na Z\u0142ocie Renu <\/em>pod batut\u0105 Harry\u2019ego Severa, wschodz\u0105cej gwiazdy brytyjskiej dyrygentury i asystenta Anthony\u2019ego Negusa w pracach nad Ringiem <\/em>w Longborough, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 jeszcze przed pandemi\u0105 i zako\u0144czy\u0142y dwa lata temu wystawieniem ca\u0142ej tetralogii w ramach pojedynczego sezonu. Wasfi Kani postanowi\u0142a zrealizowa\u0107 monumentalny cykl tak\u017ce u siebie, w \u201ele\u015bnej operze\u201d w hrabstwie Surrey \u2013 na podobnych zasadach jak w LFO, czyli w obsadzie z\u0142o\u017conej ze \u015bpiewak\u00f3w brytyjskich, po jednym cz\u0142onie cyklu na sezon a\u017c do podsumowania ca\u0142o\u015bci w 2030, i najch\u0119tniej pod dyrekcj\u0105 Negusa. Ostatecznie stan\u0119\u0142o na tym, \u017ce Negus w\u0142\u0105czy si\u0119 w przedsi\u0119wzi\u0119cie dopiero w roku 2028: odpowiedzialno\u015b\u0107 za przygotowanie dw\u00f3ch pierwszych cz\u0119\u015bci Pier\u015bcienia <\/em>wzi\u0105\u0142 na siebie Sever, kt\u00f3ry pr\u00f3cz terminowania u mistrza mia\u0142 te\u017c okazj\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 swych si\u0142 za pulpitem dyrygenckim LFO, prowadz\u0105c kilka spektakli Walkirii <\/em>i Zygfryda<\/em>.<\/p>\n

Zaczn\u0119 od inscenizacji Das Rheingold<\/em>, kt\u00f3ra wzbudza\u0142a moje najwi\u0119ksze obawy, pod now\u0105 produkcj\u0105 GPO podpisa\u0142 si\u0119 bowiem Charlie Edwards \u2013 ten sam, kt\u00f3ry trzy lata temu urz\u0105dzi\u0142 tutaj Tristana<\/em>: w scenerii przypominaj\u0105cej wielk\u0105 gara\u017cow\u0105 wyprzeda\u017c mebli i muzealnych pami\u0105tek z zamku Neuschweinstein, willi Wesendonck\u00f3w i archiwum festiwalu w Bayreuth. Tym razem przestrze\u0144 spektaklu by\u0142a znacznie czystsza i du\u017co bardziej sp\u00f3jna z logik\u0105 dzie\u0142a, tak\u017ce pod wzgl\u0119dem kolorystycznym (b\u0142\u0119kit Renu, o\u015blepiaj\u0105ca biel siedziby bog\u00f3w, czer\u0144 Nibelheimu). Edwards, podobnie jak poprzednio we wsp\u00f3\u0142pracy z autork\u0105 kostium\u00f3w Gabrielle Dalton i re\u017cyserem \u015bwiate\u0142 Timem Mitchellem, osadzi\u0142 akcj\u0119 w XIX-wiecznych realiach, nie do ko\u0144ca okre\u015blonych, wzbudzaj\u0105cych jednak skojarzenia z drug\u0105 faz\u0105 rewolucji przemys\u0142owej na Wyspach Brytyjskich. St\u0105d \u201edickensowskie\u201d kostiumy projektu Gabrielle Dalton, dlatego wzniesiona przez olbrzymy Walhalla przypomina nie tyle greckie \u015bwi\u0105tynie, ile wiktoria\u0144skie pop\u0142uczyny po klasycznej architekturze palladia\u0144skiej, z tego powodu tytu\u0142owe z\u0142oto ma w tym uj\u0119ciu dwojak\u0105 posta\u0107 \u2013 nap\u0119dzaj\u0105cej masow\u0105 produkcj\u0119 energii elektrycznej i czerpanej z niej fortuny arywist\u00f3w. Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c tropy psychoanalityczne, na czele z uzale\u017cnieniem sponiewieranej Frei od Fasolta.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Z\u0142oto Renu<\/em> w GPO. Po\u015brodku Mark Le Brocq (Loge). Fot. Marc Brenner<\/p>\n

Ogl\u0105da si\u0119 to ca\u0142kiem nie\u017ale, mimo \u017ce Tim Mitchell zn\u00f3w sk\u0105pa\u0142 niekt\u00f3re sceny w ostrym, twardym \u015bwietle, bli\u017cszym estetyce ekspresjonizmu ni\u017c wiktoria\u0144skiego przepychu. Odnios\u0142am jednak wra\u017cenie, \u017ce Edwards zast\u0105pi\u0142 mani\u0119 gromadzenia rekwizyt\u00f3w kolekcjonowaniem pomys\u0142\u00f3w skradzionych innym realizatorom cyklu. Pr\u00f3cz oczywistych nawi\u0105za\u0144 do legendarnego Pier\u015bcienia <\/em>Chereau na stulecie tetralogii, s\u0105 tutaj r\u00f3wnie\u017c zawoalowane aluzje do Ringu <\/em>Castorfa, kt\u00f3ry przemieni\u0142 z\u0142oto w rop\u0119 naftow\u0105, a nawet pewne tropy z nieudanej inscenizacji Schwarza \u2013 mi\u0119dzy innymi kompulsywne grzebanie w skrzynce z bezpiecznikami, kt\u00f3re mimo wszystko sprawdzi\u0142o si\u0119 lepiej w scenie burzy z I aktu bayreuckiej Walkirii<\/em>.<\/p>\n

W obsadzie Z\u0142ota Renu <\/em>w GPO pojawi\u0142o si\u0119 kilkoro \u015bpiewak\u00f3w znanych mi nie tylko z teatr\u00f3w angielskich, na czele z Jamesem Rutherfordem i jego pi\u0119knie zniuansowanym uj\u0119ciem rozdartej postaci Wotana. Po raz pierwszy us\u0142ysza\u0142am go w tej roli we frankfurckiej Walkirii <\/em>pod dyrekcj\u0105 Weiglego i ju\u017c nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107 jego wyst\u0119pu w przysz\u0142ym sezonie. W\u0142adca bog\u00f3w znalaz\u0142 idealn\u0105 partnerk\u0119 w osobie Christine Rice, kt\u00f3rej m\u0105dro\u015b\u0107, do\u015bwiadczenie sceniczne i wspania\u0142a technika pozwoli\u0142y jej stworzy\u0107 Fryk\u0119 na miar\u0119 najlepszych scen w Europie. Rachel Nicholls roz\u015bpiewuje si\u0119 d\u0142ugo \u2013 na tyle d\u0142ugo, \u017ceby tym razem nie zd\u0105\u017cy\u0142a zab\u0142ysn\u0105\u0107 wokalnie jako Freja, co nie zmienia faktu, \u017ce pod wzgl\u0119dem aktorskim jak zwykle zdystansowa\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 koleg\u00f3w z obsady. Niewykluczone, \u017ce bardziej doceni\u0142abym rzemios\u0142o Sary Fulgoni w partii Erdy, gdyby re\u017cyser nie kaza\u0142 si\u0119 jej pojawi\u0107 \u2013 jak w amatorskim teatrzyku \u2013 mi\u0119dzy rz\u0119dami widowni, przez co mro\u017c\u0105ca krew w \u017cy\u0142ach przepowiednia nordyckiej Gai zupe\u0142nie straci\u0142a impet. Kto wie, czy Loge w wykonaniu Marka Le Brocqa nie spodoba\u0142 mi si\u0119 bardziej ni\u017c w Longborough \u2013 nie tylko wokalnie, ale i postaciowo, jako tyle\u017c niepokoj\u0105ca, ile bliska mojej wra\u017cliwo\u015bci wizja przegranego intelektualisty, kt\u00f3rego nikt nie chce s\u0142ucha\u0107. Spo\u015br\u00f3d dw\u00f3ch olbrzym\u00f3w zdecydowanie wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 Matthew Rose w partii Fasolta. Pozostali cz\u0142onkowie obsady \u2013 mo\u017ce poza Adrianem Thompsonem i jego przeszar\u017cowanym Mimem \u2013 sprawili si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c dobrze. Nie spodziewa\u0142am si\u0119 jednak, \u017ce kr\u00f3lem tego Z\u0142ota Renu <\/em>oka\u017ce si\u0119 David Stout \u2013 rzek\u0142abym, Alberyk wcielony, gdybym nie zna\u0142a tego \u015bpiewaka ju\u017c wcze\u015bniej i nie potrafi\u0142a za\u015bwiadczy\u0107 z ca\u0142\u0105 moc\u0105, \u017ce z g\u0142osem takiej urody, z tak\u0105 inteligencj\u0105 i tak\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 kontekstu jest got\u00f3w nie tylko na t\u0119 parti\u0119, nie tylko w repertuarze wagnerowskim.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fasolt (Matthew Rose), Freja (Rachel Nicholls), Donner (Thomas Isherwood) i Wotan (James Rutherford). Fot. Marc Brenner<\/p>\n

Za to naprawd\u0119 nie wiem, co pocz\u0105\u0107 z warstw\u0105 orkiestrow\u0105 tej inscenizacji. Wasfi Kani tym razem wyci\u0105gn\u0119\u0142a pomocn\u0105 d\u0142o\u0144 w stron\u0119 zespo\u0142u English National Opera, kt\u00f3ry nieodwo\u0142alnie \u017cegna si\u0119 z Londynem i oswaja si\u0119 z banicj\u0105 do regionu Greater Manchester. Inicjatywa chwalebna \u2013 chcia\u0142bym jednak wiedzie\u0107, kto odpowiada za sk\u0142ad zespo\u0142u uczestnicz\u0105cego w wykonaniu Z\u0142ota Renu<\/em>. Czy to tylko przypadek, czy czyja\u015b \u015bwiadoma decyzja, \u017ce w produkcji GPO uczestniczy\u0142o dziesi\u0119cioro cz\u0142onk\u00f3w orkiestry wi\u0119cej ni\u017c w Longborough, a mimo to smyczki gra\u0142y w znacznie mniejszej obsadzie, co akurat w tym utworze k\u0142\u00f3ci si\u0119 z intencj\u0105 kompozytora? Czy to wina Harry\u2019ego Severa, \u017ce z preludium nic si\u0119 nie wywik\u0142a\u0142o, \u017ce s\u0142awiona przez Thomasa Manna \u201emuzyka pocz\u0105tku\u201d nie rozko\u0142ysa\u0142a si\u0119 ju\u017c w pierwszych taktach, nie nawarstwi\u0142a si\u0119 nawa\u0142\u0105 kolejnych pasa\u017cy, nie cofn\u0119\u0142a si\u0119 jak martwa fala przed pierwsz\u0105 fraz\u0105 Woglindy? Czy nie lepiej p\u00f3j\u015b\u0107 drog\u0105 Tomasa Leakeya i Matthew Kinga, nie tylko redukuj\u0105c sk\u0142ad orkiestry, lecz tak\u017ce pr\u00f3buj\u0105c zbli\u017cy\u0107 jej brzmienie i proporcje do intencji tw\u00f3rcy?<\/p>\n

Wola\u0142abym o tym dzi\u015b nie przes\u0105dza\u0107. Poczekam, a\u017c Sever zacznie sam snu\u0107 swoj\u0105 opowie\u015b\u0107. Nie chodzi przecie\u017c o to, by wszyscy czytali Wagnera przez pryzmat interpretacji Goodalla. Chodzi o to, by wreszcie wyrwa\u0107 si\u0119 spod dyktatu anachronicznych, monumentalno-teuto\u0144skich uj\u0119\u0107 mistrza z Bayreuth, i wr\u00f3ci\u0107 do sedna. Czyni to nie tylko czarodziej Negus i jego czeladnicy. Pr\u00f3buj\u0105 te\u017c spadkobiercy innych tradycji, cho\u0107by Altinoglu i Nagano. Niech wreszcie si\u0119 roz\u015bpiewaj\u0105 wagnerowscy aojdowie \u2013 bo w tych arcydzie\u0142ach rzecz nie tkwi w detalach faktury. Sednem jest mit, przedwieczna opowie\u015b\u0107, narracja, kt\u00f3ra zdo\u0142a nas wyzwoli\u0107 od koszmaru codzienno\u015bci albo przynajmniej nam uzmys\u0142owi, \u017ce nie ma od niego ucieczki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dziwnie si\u0119 czuj\u0119. Po raz pierwszy od 2014 roku nie dotar\u0142am do Longborough na spektakl pod batut\u0105 Anthony\u2019ego Negusa \u2013 tym razem kolejne wznowienie zjawiskowego Tristana w re\u017cyserii Carmen Jakobi. Wprawdzie i tak pojawi\u0119 si\u0119 w tym sezonie w LFO, ale na ca\u0142kiem innym przedstawieniu. Nic nie poradz\u0119, tak mi si\u0119 sprawy zawodowe pouk\u0142ada\u0142y \u2013 … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-9753","format-standard","category-wedrowki-operowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9753","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9753"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9766,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9753\/revisions\/9766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}