{"id":9907,"date":"2026-09-22T00:04:07","date_gmt":"2026-09-21T22:04:07","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9907"},"modified":"2026-09-22T00:12:26","modified_gmt":"2026-09-21T22:12:26","slug":"pierwszy-sezon-po-stracie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9907","title":{"rendered":"Pierwszy sezon po stracie"},"content":{"rendered":"<p>Helmut St\u00fcrmer zmar\u0142 w pa\u017adzierniku ubieg\u0142ego roku, niespe\u0142na dwa miesi\u0105ce po premierze <em>Pompeo Magno <\/em>na festiwalu Bayreuth Baroque. To on przygotowa\u0142 scenografi\u0119 do opery Cavallego, a dwa lata wcze\u015bniej, w tym samym miejscu, do <em>Flavia <\/em>H\u00e4ndla \u2013 dw\u00f3ch spektakli w re\u017cyserii Maxa Emanuela Cencicia, kt\u00f3re zaliczam do najwspanialszych do\u015bwiadcze\u0144 teatralnych mojego \u017cycia. St\u00fcrmer urodzi\u0142 si\u0119 w Timi\u0219oarze, dawnej stolicy wielonarodowego Banatu, mie\u015bcie nie bez przyczyny zwanym \u201ema\u0142ym Wiedniem\u201d. By\u0142 potomkiem banackich Szwab\u00f3w, \u015bci\u0105gni\u0119tych w te strony za panowania Habsburg\u00f3w. Kiedy zdecydowa\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119 do RFN, u szczytu re\u017cimu Ceau\u0219escu, nie mia\u0142 jeszcze czterdziestu lat. Pisano o nim p\u00f3\u017aniej, \u017ce tworzy scenografie uwodzicielskie, zmys\u0142owe, odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 bez nostalgii do porz\u0105dku, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma. Zdaniem francuskiego teatrologa Georges\u2019a Banu by\u0142 najwa\u017cniejszym wsp\u00f3\u0142pracownikiem rumu\u0144skiego wizjonera Silviu Purc\u0103rete, z kt\u00f3rym zrealizowa\u0142 przesz\u0142o trzydzie\u015bci spektakli, tak\u017ce operowych. Ich legendarny <em>Faust <\/em>wed\u0142ug Goethego, w kt\u00f3rym St\u00fcrmer odpowiada\u0142 nie tylko za scenografi\u0119, ale i re\u017cyseri\u0119 \u015bwiate\u0142, doczeka\u0142 si\u0119 ponad trzystu przedstawie\u0144 na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n<p>Dlatego miesi\u0105cami zachodzi\u0142am w g\u0142ow\u0119, jak Cenci\u0107 poradzi sobie z wystawieniem H\u00e4ndlowskiego <em>Floridante<\/em>, bo przypuszczam, \u017ce St\u00fcrmer zd\u0105\u017cy\u0142 zarysowa\u0107 tylko wst\u0119pn\u0105 wizj\u0119 nast\u0119pnego projektu dla Bayreuth Baroque. Ostatecznie uko\u0144czy\u0142a go Corina Gramosteanu, autorka kostium\u00f3w do dw\u00f3ch wspomnianych inscenizacji w Operze Margrabi\u00f3w. Powsta\u0142 spektakl bardziej oszcz\u0119dny pod wzgl\u0119dem wizualnym, wykorzystuj\u0105cy elementy poprzednich scenografii St\u00fcrmera, przede wszystkim jednak zaskakuj\u0105co mroczny. By\u0107 mo\u017ce nie tylko z uwagi na do\u015b\u0107 intryguj\u0105c\u0105 koncepcj\u0119 re\u017cysersk\u0105 (o kt\u00f3rej za chwil\u0119), ale po prostu z \u017ca\u0142oby \u2013 po wybitnym scenografie, kt\u00f3rego wyobra\u017ania i wyczucie teatru z pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0142y si\u0119 do niezwyk\u0142ego sukcesu m\u0142odego festiwalu.<\/p>\n<p><em>Floridante <\/em>mia\u0142 premier\u0119 w 1721 roku, w czasie, gdy H\u00e4ndel zacz\u0105\u0142 na serio obawia\u0107 si\u0119 konkurencji ze strony Bononciniego, kt\u00f3ry uwi\u00f3d\u0142 bywalc\u00f3w King\u2019s Theatre prostot\u0105 zapadaj\u0105cych w pami\u0119\u0107 melodii, urzekaj\u0105c\u0105 \u015bpiewno\u015bci\u0105 frazy i przejrzysto\u015bci\u0105 faktury. H\u00e4ndel postanowi\u0142 zagra\u0107 pod publiczk\u0119 i stworzy\u0107 oper\u0119 r\u00f3wnie przebojow\u0105 jak dzie\u0142a jego rywala. Z pe\u0142nym sukcesem: <em>Floridante <\/em>w pierwszym sezonie poszed\u0142 dwadzie\u015bcia dwa razy i by\u0142 jeszcze kilkakrotnie wznawiany za \u017cycia kompozytora. P\u00f3\u017aniej jednak popad\u0142 w zapomnienie, nie wzbudzi\u0142 te\u017c wi\u0119kszego zainteresowania wsp\u00f3\u0142czesnych wykonawc\u00f3w, utyskuj\u0105cych na w\u0105t\u0142\u0105 dramaturgi\u0119 utworu, absurdalno\u015b\u0107 libretta i brak g\u0142\u0119bi psychologicznej postaci.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A0554-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9909\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A0554-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-219x300.jpg\" alt=\"\" width=\"219\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A0554-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-219x300.jpg 219w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A0554-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-748x1024.jpg 748w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A0554-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-768x1052.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A0554-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-1122x1536.jpg 1122w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A0554-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-1496x2048.jpg 1496w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A0554-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-scaled.jpg 1869w\" sizes=\"auto, (max-width: 219px) 100vw, 219px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Floridante<\/em>. Bruno de S\u00e1 (Timante) i Max Emanuel Cenci\u0107 w roli tytu\u0142owej. Fot. Clemes Manser<\/p>\n<p>Nie powstrzyma\u0142o to jednak muzykolog\u00f3w przed pr\u00f3bami rozszyfrowania zawartych w operze aluzji politycznych. Jedni doszukiwali si\u0119 w postaci za\u015blepionego \u017c\u0105dz\u0105 Oronte odniesie\u0144 do Johna Churchilla, ksi\u0119cia Marlborough i patrona Bononciniego, inni wysun\u0119li do\u015b\u0107 karko\u0142omn\u0105 tez\u0119, \u017ce Oronte-uzurpator jest figur\u0105 \u201eobcego\u201d kr\u00f3la Jerzego z dynastii hanowerskiej, nie potrafili jednak wyt\u0142umaczy\u0107, dlaczego H\u00e4ndel mia\u0142by podpisa\u0107 si\u0119 pod paszkwilem na swego rodaka i niew\u0105tpliwego dobroczy\u0144c\u0119. Pozwol\u0119 sobie do\u0142o\u017cy\u0107 swoje trzy grosze z perspektywy \u015brodkowoeuropejskiej i wysun\u0105\u0107 ostro\u017cne przypuszczenie, \u017ce kompozytor i jego librecista Paolo Antonio Rolli starali si\u0119 raczej \u201eodpolityczni\u0107\u201d pierwowz\u00f3r, czyli libretto Francesca Silvaniego, i osadzi\u0107 je w bezpieczniejszym kontek\u015bcie, by unikn\u0105\u0107 ewentualnych k\u0142opot\u00f3w. Tekst pierwotny, pod tytu\u0142em <em>La costanza in trionfo<\/em>, zosta\u0142 wykorzystany w 1696 roku w weneckiej operze Marc\u2019Antonia Zianiego, w kt\u00f3rej kr\u00f3l Persji Oronte nazywa si\u0119 Gustavo i jest \u201etyranem\u201d Norwegii, Floridante nosi imi\u0119 Sveno i jest ksi\u0119ciem Sarmacji, a jego jeniec Lotario, u Rollego Timante, jest tajemniczym francuskim arystokrat\u0105. A je\u015bli Salvini lu\u017ano nawi\u0105za\u0142 do wcze\u015bniejszych o kilkadziesi\u0105t lat wydarze\u0144 potopu szwedzkiego, a pierwowzorem \u201etyrana\u201d by\u0142 Karol X Gustaw, kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie powi\u0119kszonym o rozleg\u0142e terytoria norweskie po podpisaniu traktatu w Br\u00f6msebro? Sarmacki ksi\u0105\u017c\u0119 m\u00f3g\u0142by by\u0107 w\u00f3wczas kt\u00f3rym\u015b z polskich magnat\u00f3w, kt\u00f3rzy na pocz\u0105tku inwazji naiwnie stan\u0119li po stronie kr\u00f3la Szwecji i dopiero z czasem przejrzeli na oczy, Lotario za\u015b \u2013 jednym z francuskich dyplomat\u00f3w, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do pokoju w Oliwie, ko\u0144cz\u0105cego d\u0142ugoletni konflikt polsko-szwedzki. Szkopu\u0142 w tym, \u017ce Karol Gustaw wywodzi\u0142 si\u0119 z tej samej linii Wittelsbach\u00f3w, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a Jerzego I na tron Kr\u00f3lestwa Wielkiej Brytanii\u2026 Przeniesienie akcji do staro\u017cytnej Persji by\u0142oby w tej sytuacji rozs\u0105dnym posuni\u0119ciem, zw\u0142aszcza \u017ce przez Wyspy przetacza\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie pierwsza fala popularno\u015bci <em>Ksi\u0119gi tysi\u0105ca i jednej nocy. <\/em><\/p>\n<p>Hipotezy mo\u017cna by mno\u017cy\u0107, w ka\u017cdej zreszt\u0105 znajd\u0105 si\u0119 jakie\u015b luki, dlatego Cenci\u0107 postanowi\u0142 odstawi\u0107 polityk\u0119 na bok, p\u00f3j\u015b\u0107 tropem spo\u0142eczno-obyczajowym i przedstawi\u0107 <em>Floridante <\/em>jako opowie\u015b\u0107 o konflikcie powinno\u015bci wobec norm narzuconych przez og\u00f3\u0142 z prawem wyboru w\u0142asnej drogi do szcz\u0119\u015bcia. Zamiast szuka\u0107 g\u0142\u0119bi psychologicznej w postaciach trzech m\u0119skich protagonist\u00f3w, skupi\u0142 si\u0119 na bohaterkach opery \u2013 Rossane, c\u00f3rce Oronte, zrozpaczonej uniewa\u017cnieniem zar\u0119czyn z Timante, pokonanym ksi\u0119ciem Tyru, przede wszystkim za\u015b jej rzekomej siostrze Elwirze, wyczekuj\u0105cej obiecanego zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia z genera\u0142em Floridante, kt\u00f3ry powraca ze zwyci\u0119skich podboj\u00f3w z wojskiem perskiego kr\u00f3la. Zawiedzione nadzieje matrymonialne Rossane, kt\u00f3ra nie rozpoznaje Timante w darowanym jej przez genera\u0142a je\u0144cu imieniem Glicone, s\u0105 jednak niczym w por\u00f3wnaniu z prawdziw\u0105 tragedi\u0105 Elwiry \u2013 najpierw roz\u0142\u0105czonej z Floridante, kt\u00f3ry wypad\u0142 z kr\u00f3lewskich \u0142ask, p\u00f3\u017aniej u\u015bwiadomionej przez Oronte, \u017ce nie jest jego prawdziw\u0105 c\u00f3rk\u0105, wreszcie terroryzowanej przez ojczyma, kt\u00f3ry zamierza j\u0105 po\u015blubi\u0107.<\/p>\n<p>Cenci\u0107 s\u0142usznie dopatrzy\u0142 si\u0119 podobnych dylemat\u00f3w w \u015bwiecie prawnych i spo\u0142ecznych ogranicze\u0144 z powie\u015bci Jane Austen. O ile jednak przeniesienie akcji \u2013 wzorem dawnych librecist\u00f3w \u2013 w inny czas i realia wydaje si\u0119 w pe\u0142ni uprawnione, o tyle zawarta w ksi\u0105\u017cce programowej sugestia re\u017cysera, \u017ce nieszcz\u0119\u015bcia Elwiry mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do los\u00f3w Anastasii Robinson, kreatorki tej partii, kt\u00f3ra wesz\u0142a w nieakceptowalny spo\u0142ecznie zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z Charlesem Mordauntem, hrabi\u0105 Peterborough, sprawia wra\u017cenie zb\u0119dnego alibi. Para mieszka\u0142a osobno; Mordaunt uzna\u0142 \u017con\u0119 nied\u0142ugo przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105; przez kilkana\u015bcie lat wszyscy byli przekonani, \u017ce Robinson jest jego kochank\u0105, i to w\u0142a\u015bnie by\u0142o przyczyn\u0105 rozlicznych skandali oraz oskar\u017ce\u0144 \u015bpiewaczki o hipokryzj\u0119, kiedy odrzuca\u0142a nieprzystojne awanse kastrata Senesina, kt\u00f3ry na premierze opery wzi\u0105\u0142 na siebie rol\u0119 Floridante.<\/p>\n<p>Powt\u00f3rz\u0119 zatem raz jeszcze, \u017ceby nie bra\u0107 zanadto do serca obja\u015bnie\u0144 realizator\u00f3w, tylko ocenia\u0107 ich starania przez pryzmat w\u0142asnej wiedzy i wra\u017cliwo\u015bci. Zlekcewa\u017c\u0119 krytyczne uwagi cz\u0119\u015bci widz\u00f3w, kt\u00f3rzy nie wyczuli w inscenizacji Cencicia atmosfery ulubionych ksi\u0105\u017cek Austen. Nie wyczuli, bo re\u017cyser nawi\u0105za\u0142 przede wszystkim do powie\u015bci <em>Mansfield Park<\/em>, dla wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika zbyt hermetycznej i przez to najtrudniejszej w odbiorze z ca\u0142ego dorobku angielskiej pisarki. St\u0105d mroczny nastr\u00f3j jego opowie\u015bci, osadzonej w monumentalnych, ekspresyjnie o\u015bwietlonych przez Christopha P\u00f6schko dekoracjach St\u00fcrmera, celnie ewokuj\u0105cych nastr\u00f3j rezydencji zamo\u017cnych ziemian; st\u0105d aluzje do psychopatycznej osobowo\u015bci tyrana, podkre\u015blone wyst\u0119pem Domeniki Regkou w niemej roli poniewieranej \u017cony Oronte; st\u0105d dziwne reakcje Rossane i Elwiry, r\u00f3wnie oboj\u0119tnych na \u015bmier\u0107 matki, jak beztroskie c\u00f3rki Sir Bertrama z <em>Mansfield Park <\/em>na wie\u015b\u0107 o wyje\u017adzie ojca na Antigu\u0119. W spektaklu nie zabrak\u0142o akcent\u00f3w komicznych \u2013 mi\u0119dzy innymi zmaga\u0144 cherlawego Timante z olbrzymim parasolem rozpi\u0119tym nad g\u0142ow\u0105 tytu\u0142owego bohatera, ale te\u017c charakterystycznych dla stylu Cencicia, dopowiadaj\u0105cych narracj\u0119 wstawek pantomimicznych z udzia\u0142em aktor\u00f3w. Tym razem jednak usun\u0119\u0142y je w cie\u0144 epizody rodem z thrillera: gwa\u0142tu Oronte na Elmirze, przemocy wobec Floridante, nieobecnego w libretcie kr\u00f3lob\u00f3jstwa, dokonywanego w rytm w\u015bciek\u0142ych uderze\u0144 kijami o pod\u0142og\u0119 sceny.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A3758-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9910\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A3758-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A3758-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A3758-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A3758-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A3758-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A3758-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Floridante<\/em>. Max Emanuel Cenci\u0107. Fot. Clemens Manser<\/p>\n<p>Mimo pozornie radykalnych odst\u0119pstw od tekstu opery, inscenizacja jest zadziwiaj\u0105co sp\u00f3jna i nie wzbudza dysonansu mi\u0119dzy tym, co wida\u0107, a s\u0142owami padaj\u0105cymi z ust \u015bpiewak\u00f3w. I w tym chyba najwi\u0119ksza zas\u0142uga re\u017cysera, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 zdj\u0105\u0107 z <em>Floridante <\/em>odium dzie\u0142a s\u0142abego dramaturgicznie, o akcji tak pogmatwanej, \u017ce chwilami wr\u0119cz absurdalnej. Dramaturgia utworu tkwi przede wszystkim w muzyce, co umiej\u0119tnie podkre\u015bli\u0142 prowadz\u0105cy ca\u0142o\u015b\u0107 od klawesynu Markellos Chrysiccos. Chyba dobrze si\u0119 sta\u0142o, \u017ce rezydentk\u0105 tegorocznego festiwalu by\u0142a Wroc\u0142awska Orkiestra Barokowa: wystawienie lekcewa\u017conego od lat <em>Floridante <\/em>wymaga takiego w\u0142a\u015bnie ansamblu \u2013 plastycznego, czujnie reaguj\u0105cego na wskaz\u00f3wki dyrygenta, z kt\u00f3rym nie pracuje na co dzie\u0144. Odkrywaniu dzie\u0142 zapomnianych lepiej s\u0142u\u017c\u0105 precyzja rytmiczna, \u015bwiadome prowadzenie frazy i \u017cywy puls wykonania ni\u017c ch\u0119\u0107 odci\u015bni\u0119cia na wykonaniu pi\u0119tna wyj\u0105tkowo\u015bci zespo\u0142u. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce za pierwszym pulpitem skrzypiec zasiad\u0142a Violetta Szopa-Tomczyk, uczennica Martyny Pastuszki, koncertmistrzyni w najlepszym tego s\u0142owa znaczeniu, \u0142\u0105cz\u0105ca wirtuozeri\u0119 i wyczucie stylu z umiej\u0119tno\u015bci\u0105 porwania za sob\u0105 reszty muzyk\u00f3w. Osobne wyrazy uznania nale\u017c\u0105 si\u0119 doskonale przygotowanemu ch\u00f3rowi festiwalowemu w sile dwana\u015bciorga \u015bpiewak\u00f3w.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A1172-S-Clemens-Manser-Photography-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9911\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A1172-S-Clemens-Manser-Photography-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A1172-S-Clemens-Manser-Photography-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A1172-S-Clemens-Manser-Photography-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A1172-S-Clemens-Manser-Photography-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A1172-S-Clemens-Manser-Photography-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A1172-S-Clemens-Manser-Photography-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Christophe Dumaux i Les Accents. Fot. Clemens Manser<\/p>\n<p>W obsadzie solowej zwr\u00f3ci\u0142y uwag\u0119 dwie starannie dobrane pary protagonist\u00f3w \u2013 Eva Zalenga i Bruno de S\u00e1 w sopranowych partiach Rossane i Timante oraz alt Sonja Runje i kontratenor Max Cenci\u0107 w \u201epowa\u017cniejszych\u201d, nacechowanych wi\u0119kszym ci\u0119\u017carem gatunkowym rolach Elwiry i Floridante. Ca\u0142a czw\u00f3rka sprawi\u0142a si\u0119 co najmniej bez zarzutu, cho\u0107 w I akcie g\u0142os Zalengi brzmia\u0142 odrobin\u0119 zbyt subretkowo; wyst\u0119p obdarzonej zmys\u0142owym, melancholijnym altem Runje okaza\u0142 si\u0119 bardziej wyr\u00f3wnany, ale tu i \u00f3wdzie zabrak\u0142o jej wolumenu, a co za tym idzie, si\u0142y przekazu (co szcz\u0119\u015bliwie nie dotyczy niezwyk\u0142ego, wspaniale zinterpretowanego arioso \u201eNotte cara\u201d z nag\u0142\u0105 zmian\u0105 nastroju w <em>accompagnato<\/em>). Cenci\u0107 roz\u015bpiewa\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni dopiero w ko\u0144cu I aktu (przepi\u0119kny duet z Elmir\u0105 \u201eAh, mia cara\u201d), za to przez ca\u0142y spektakl konsekwentnie budowa\u0142 posta\u0107 niez\u0142omnego, pe\u0142nego godno\u015bci kochanka, a\u017c po wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 scen\u0119 wi\u0119zienn\u0105 w akcie trzecim. Najja\u015bniejszym punktem obsady by\u0142 jednak Bruno de S\u00e1, kt\u00f3rego urodziwy, fenomenalny technicznie sopran rozwin\u0105\u0142 si\u0119 w ostatnich sezonach w g\u0142os, kt\u00f3ry wreszcie daje wyobra\u017cenie, jak mogli brzmie\u0107 na scenie sopranowi kastraci. Mniejsze wra\u017cenie wywarli na mnie pozostali soli\u015bci: poprawny, lecz nieszczeg\u00f3lnie wyrazisty Gerrit Illenberger w troch\u0119 dla niego za niskiej partii Oronte, oraz Yannis Fran\u00e7ois, dysponuj\u0105cy g\u0142osem do\u015b\u0107 \u0142adnym, ale zdecydowanie zbyt nik\u0142ym do przeznaczonej na wysoki bas partii satrapy Coralbo.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A2200-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9912\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A2200-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A2200-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A2200-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A2200-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A2200-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/B2A2200-\u00a9-Clemens-Manser-Photography-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bruno de S\u00e1 i Pedro Beriso. Fot. Clemens Manser<\/p>\n<p>Kolejn\u0105 premier\u0119 operow\u0105 w ramach Bayreuth Baroque postanowi\u0142am sobie dope\u0142ni\u0107 trzema recitalami wokalnymi, ale nie wszystko posz\u0142o zgodnie z planem. Na wyst\u0119p kontratenora Maximiliana Danty, zwyci\u0119zcy Konkursu Cestiego w 2024 roku, nie dotar\u0142am z powodu zawirowa\u0144 na niemieckiej kolei. Z recitalu Christophe\u2019a Dumaux z towarzyszeniem zespo\u0142u Les Accents wysz\u0142am z mieszanymi uczuciami \u2013 wiecz\u00f3r po\u015bwi\u0119cony muzycznym obrazom natury w muzyce H\u00e4ndla zdominowa\u0142 francuski ansambl pod kierunkiem fenomenalnego skrzypka Thibaulta Noally\u2019ego. Siedem lat temu na festiwalu w Getyndze Dumaux rzuci\u0142 mnie na kolana. Tym razem sprawia\u0142 wra\u017cenie zm\u0119czonego swoj\u0105 legend\u0105: jakby \u015bwiadomie oddawa\u0142 pole instrumentalistom, \u015bpiewaj\u0105c z dystansu, nosow\u0105 emisj\u0105, g\u0142osem odartym z dawnej energii i blasku. Dwa dni p\u00f3\u017aniej Julia Le\u017cniewa odwo\u0142a\u0142a ca\u0142\u0105 tras\u0119 koncertow\u0105 z ariami \u201ekuferkowymi\u201d, w\u0142\u0105cznie z wyst\u0119pem w Operze Margrabi\u00f3w. W ostatniej chwili zast\u0105pi\u0142 j\u0105 Bruno de S\u00e1 z w\u0142asnym zestawem arii <em>di baula<\/em> z oper H\u00e4ndla, Hassego i Pergolesiego, przedzielonych muzyk\u0105 instrumentaln\u0105, mi\u0119dzy innymi Telemanna i Pisendela \u2013 na koncercie zatytu\u0142owanym po\u015bpiesznie \u201eDelirio d\u2019amore\u201d i poprzedzonym zaledwie dwiema pr\u00f3bami z Wroc\u0142awsk\u0105 Orkiestr\u0105 Barokow\u0105 pod kierunkiem klawesynisty Pedra Beriso. Tym razem przed nimi pad\u0142am na kolana: za spontaniczn\u0105 rado\u015b\u0107 gry i \u015bpiewu, za niezb\u0119dne w takich sytuacjach wzajemne wsparcie, za lekko\u015b\u0107 i energi\u0119, kt\u00f3re pozwoli\u0142y pu\u015bci\u0107 mimo uszu kilka nieuniknionych wpadek.<\/p>\n<p>Wyjecha\u0142am z Bayreuth w poczuciu spe\u0142nienia i ufno\u015bci w przysz\u0142o\u015b\u0107 festiwalu. A zarazem nieuchwytnego \u017calu, \u017ce po \u015bmierci Helmuta St\u00fcrmera wszystko rozgrywa\u0142o si\u0119 tutaj \u2013 \u017ceby zn\u00f3w lu\u017ano nawi\u0105za\u0107 do s\u0142\u00f3w Georges\u2019a Banu \u2013 mi\u0119dzy cudem objawienia a \u017ca\u0142ob\u0105 znikni\u0119cia. Ciekawe, co w przysz\u0142ym sezonie si\u0119 z tego narodzi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Helmut St\u00fcrmer zmar\u0142 w pa\u017adzierniku ubieg\u0142ego roku, niespe\u0142na dwa miesi\u0105ce po premierze Pompeo Magno na festiwalu Bayreuth Baroque. To on przygotowa\u0142 scenografi\u0119 do opery Cavallego, a dwa lata wcze\u015bniej, w tym samym miejscu, do Flavia H\u00e4ndla \u2013 dw\u00f3ch spektakli w re\u017cyserii Maxa Emanuela Cencicia, kt\u00f3re zaliczam do najwspanialszych do\u015bwiadcze\u0144 teatralnych mojego \u017cycia. St\u00fcrmer urodzi\u0142 si\u0119 &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=9907\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-9907","format-standard","category-wedrowki-operowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9907"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9914,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9907\/revisions\/9914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}