{"id":9966,"date":"2026-11-09T00:06:45","date_gmt":"2026-11-08T23:06:45","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9966"},"modified":"2026-11-09T00:44:59","modified_gmt":"2026-11-08T23:44:59","slug":"czerwone-i-czarne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9966","title":{"rendered":"Czerwone i czarne"},"content":{"rendered":"<p>\u015awiat nie przestaje mnie zaskakiwa\u0107. W 2014 roku, kiedy odesz\u0142am na swoje i ruszy\u0142am w pierwsz\u0105 podr\u00f3\u017c recenzenck\u0105 do Llandudno \u2013 \u017ceby oceni\u0107 jesienny sezon Welsh National Opera w trasie \u2013 na Starym Kontynencie prawie nikt nie traktowa\u0142 powa\u017cnie ostrze\u017ce\u0144, \u017ce Wielka Brytania zmierza do wyj\u015bcia z Unii Europejskiej. Po kl\u0119sce zwolennik\u00f3w niepodleg\u0142ej Szkocji poparcie dla niezawis\u0142ej Walii spad\u0142o do nienotowanego wcze\u015bniej poziomu trzech procent. W kraju rz\u0105dzi\u0142a Walijska Partia Pracy, a plasuj\u0105ca si\u0119 na drugim miejscu niepodleg\u0142o\u015bciowa partia Plaid Cymru domaga\u0142a si\u0119 wprawdzie respektowania odmienno\u015bci miejscowej tradycji i kultury, deklarowa\u0142a jednak gotowo\u015b\u0107 budowania wsp\u00f3lnoty narodowej opartej na r\u00f3wnouprawnieniu, niezale\u017cnie od rasy, p\u0142ci, orientacji seksualnej, wyznania i pochodzenia.<\/p>\n<p>W tegorocznych wyborach laburzy\u015bci ponie\u015bli sromotn\u0105 pora\u017ck\u0119. Na czele Walii, po raz pierwszy od powo\u0142ania lokalnego parlamentu, stan\u0119\u0142a Plaid Cymru. We wrze\u015bniu liderzy Walii, Szkocji i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej podpisali w Cardiff wsp\u00f3ln\u0105 deklaracj\u0119 w sprawie niepodleg\u0142o\u015bci i opuszczenia Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa. Heledd Fychan, nowa minister kultury, zapowiedzia\u0142a radykalne dzia\u0142ania naprawcze, tak\u017ce w skrajnie niedofinansowanej dziedzinie muzyki, kt\u00f3ra nie tylko jej zdaniem stanowi fundament to\u017csamo\u015bci narodowej Walijczyk\u00f3w. Kryzys dotkn\u0105\u0142 WNO ju\u017c w 2024 roku, kiedy instytucja utraci\u0142a przesz\u0142o jedn\u0105 trzeci\u0105 wsparcia ze strony Arts Council of England i ponad jedn\u0105 dziesi\u0105t\u0105 od Rady Walijskiej. Jeden z najlepszych zespo\u0142\u00f3w operowych na Wyspach stan\u0105\u0142 w obliczu drastycznych ci\u0119\u0107 bud\u017cetowych. W 2025 dyrekcj\u0119 generaln\u0105 WNO obj\u0119\u0142y Adele Thomas i Sarah Crabtree, zdecydowane odmieni\u0107 jej przysz\u0142o\u015b\u0107 i zaanga\u017cowa\u0107 w ni\u0105 ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. Do tej pory uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 masowych zwolnie\u0144 i dotkliwej obni\u017cki wynagrodze\u0144, nie oby\u0142o si\u0119 jednak bez trudnych decyzji repertuarowych i rezygnacji z kilku u\u015bwi\u0119conych tradycj\u0105 przystank\u00f3w na wyjazdowej trasie kompanii.<\/p>\n<p>Przypadaj\u0105ce w\u0142a\u015bnie obchody osiemdziesi\u0119ciolecia WNO przebiegaj\u0105 zatem nadzwyczaj skromnie i na dodatek w cieniu artystycznego bezkr\u00f3lewia \u2013 po odej\u015bciu Tom\u00e1\u0161a Hanusa stanowisko dyrektora muzycznego wci\u0105\u017c pozostaje nieobsadzone. W jesiennym programie uwzgl\u0119dniono zaledwie dwie pozycje: jedyn\u0105 w tym sezonie pe\u0142nowymiarow\u0105 oper\u0119 (sprowadzon\u0105 z Glyndebourne <em>Cyganeri\u0119<\/em> z 2022 roku) oraz podw\u00f3jny wiecz\u00f3r z <em>Zamkiem Sinobrodego <\/em>Bart\u00f3ka i <em>Oedipus Rex <\/em>Strawi\u0144skiego, w kt\u00f3rym tylko drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017cna uzna\u0107 za now\u0105 produkcj\u0119, a i to pod pewnymi zastrze\u017ceniami. Trudno jednak czyni\u0107 z tego zarzut. Raczej nale\u017cy podziwia\u0107, \u017ce instytucja \u2013 pozbawiona raptownie blisko po\u0142owy funduszy \u2013 zamiast wyda\u0107 ostatnie pieni\u0105dze na organizacj\u0119 jubileuszu i spektakularnie p\u00f3j\u015b\u0107 na dno, zrezygnowa\u0142a z ambicji ponad stan, postawi\u0142a na pierwszym miejscu dobro zespo\u0142u i da\u0142a wszystkim nadziej\u0119, \u017ce odt\u0105d b\u0119dzie ju\u017c tylko lepiej.<\/p>\n<p>Akredytowa\u0142am si\u0119 na oba przedstawienia w Cardiff, cho\u0107 nie ukrywam, \u017ce bardziej intrygowa\u0142 mnie <em>double bill<\/em>. Premiery polskie, zar\u00f3wno opery-oratorium Strawi\u0144skiego, jak i jednoakt\u00f3wki Bart\u00f3ka, odby\u0142y si\u0119 ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat temu i przesz\u0142y do legendy teatru europejskiego. Poprowadzi\u0142 je rok po roku Bohdan Wodiczko, nowy dyrektor Opery Warszawskiej, a w ekipach realizator\u00f3w znale\u017ali si\u0119 mi\u0119dzy innymi Tadeusz Kantor i Konrad Swinarski. Od tamtej pory <em>Kr\u00f3la Edypa <\/em>wystawiono w Polsce tylko raz. Inscenizacje <em>Zamku Sinobrodego<\/em> mo\u017cna policzy\u0107 na palcach jednej r\u0119ki: ostatnia zesz\u0142a z afisza kilkana\u015bcie lat temu.<\/p>\n<p>Re\u017cyser Joe Hill-Gibbins przeni\u00f3s\u0142 do WNO sw\u00f3j spektakl <em>Sinobrodego <\/em>z English National Opera, po premierze w 2024 nominowany do Olivier Award. Nie mam poj\u0119cia, dlaczego przedstawiany w\u00f3wczas jako p\u00f3\u0142inscenizacja, bo w tym dramacie pustki i niezrozumienia, w kt\u00f3rym Bart\u00f3k po mistrzowsku dawkuje atmosfer\u0119 suspensu, doprawdy nie trzeba na scenie nic wi\u0119cej ni\u017c d\u0142ugiego sto\u0142u, kilku krzese\u0142 i symbolicznych rekwizyt\u00f3w (scenografia Milla Clarke) oraz sugestywnej gry \u015bwiate\u0142 (Jack Knowles). Realizatorzy s\u0142usznie zachowali m\u00f3wiony prolog Barda, kt\u00f3ry od razu bierze opowie\u015b\u0107 w nawias i nadaje jej poz\u00f3r ludowej ballady. To wa\u017cne, bo autor libretta B\u00e9la Bal\u00e1zs nawi\u0105za\u0142 do ba\u015bni Charlesa Perraulta i sztuki <em>Pell\u00e9as et M\u00e9lisande<\/em> Maeterlincka, przede wszystkim jednak do transylwa\u0144skiej pie\u015bni o Annie Moln\u00e1r, w kt\u00f3rej wykorzystano podobny topos literacki, zostawiaj\u0105c wszak\u017ce odbiorcy znacznie szersze pole do interpretacji opisanych wydarze\u0144. W historii Perraulta Sinobrody jest seryjnym morderc\u0105 swoich \u017con, kt\u00f3ry zostaje zdemaskowany przez ostatni\u0105, ciekawsk\u0105 wybrank\u0119 i ginie z r\u0105k jej braci. Anna z ballady wi\u0105\u017ce si\u0119 z zagadkowym m\u0119\u017cczyzn\u0105, kt\u00f3rego podejrzewa o zg\u0142adzenie poprzednich oblubienic i kt\u00f3remu zadaje szereg \u201eniedozwolonych\u201d pyta\u0144, podobnie jak Elza w <em>Lohengrinie<\/em>. Judyta z <em>Zamku Sinobrodego <\/em>dokonuje \u015bwiadomego wyboru. Opuszcza pe\u0142en blasku dom rodzic\u00f3w, \u017ceby wyda\u0107 si\u0119 za pogr\u0105\u017conego w dziwnym smutku m\u0119\u017cczyzn\u0119. Przera\u017cona mrokiem zamczyska, zaczyna zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w jego zakamarki. \u017b\u0105da od ksi\u0119cia wyja\u015bnie\u0144, ignoruje b\u0142agalne \u201ekochaj mnie i milcz\u201d, i w ko\u0144cu sprowadza na oboje katastrof\u0119.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/LJ-Parkinson-in-Bluebeards-Castle-credit-Dafydd-Owen-1024x683-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9967\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/LJ-Parkinson-in-Bluebeards-Castle-credit-Dafydd-Owen-1024x683-1-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/LJ-Parkinson-in-Bluebeards-Castle-credit-Dafydd-Owen-1024x683-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/LJ-Parkinson-in-Bluebeards-Castle-credit-Dafydd-Owen-1024x683-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/LJ-Parkinson-in-Bluebeards-Castle-credit-Dafydd-Owen-1024x683-1.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Zamek Sinobrodego.\u00a0<\/em>LJ Parkinson (Bard). Fot. Daffyd Owen<\/p>\n<p>Spektakl Hill-Gibbinsa trzyma\u0142 mnie w napi\u0119ciu a\u017c do sz\u00f3stej komnaty. Wszystko by\u0142o jak nale\u017cy: histeryczna Judyta i zrozpaczony jej dociekliwo\u015bci\u0105 Sinobrody, wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 z czerni \u015bnie\u017cnobia\u0142y st\u00f3\u0142 \u2013 symboliczna przestrze\u0144 nieustannego skracania i wyd\u0142u\u017cania dystansu mi\u0119dzy miotaj\u0105cymi si\u0119 w rozterce bohaterami \u2013 oraz milcz\u0105cy Bard, kt\u00f3ry po zako\u0144czeniu prologu wkracza do akcji pod postaci\u0105 ni to lokaja, ni to kamerdynera, ods\u0142aniaj\u0105c przed Judyt\u0105 tajemnice kolejnych komnat (\u015bwietny ruch sceniczny Emmy Woods). Rozlewane strumieniami wino staje si\u0119 czerwieni\u0105 izby tortur. Zbrojownia l\u015bni niepokoj\u0105cym blaskiem no\u017cy. Z\u0142ociste konfetti jest atrybutem skarbca. Nar\u0119cza kwiat\u00f3w \u2013 metafor\u0105 ogrodu. Majacz\u0105ce w tle niebieskawe kszta\u0142ty \u2013 g\u00f3rskim pejza\u017cem ksi\u0105\u017c\u0119cych w\u0142o\u015bci. Nad nieruchomym jeziorem \u0142ez zapada stosowna ciemno\u015b\u0107. I nagle czar pryska. Z g\u0142\u0119bi sceny wy\u0142ania si\u0119 t\u0142um upiornych kobiecych zjaw. P\u00f3\u0142\u017cywych albo martwych i w znacznie wi\u0119kszej liczbie ni\u017c trzy wspania\u0142e istoty z Bal\u00e1zsa, symbolizuj\u0105ce trzy pory w \u017cyciu m\u0119\u017cczyzny, trzy kobiety, kt\u00f3rym Sinobrody zawdzi\u0119cza wszystko, czego dot\u0105d zazna\u0142. Wieloznaczna przypowie\u015b\u0107 o skutkach zar\u00f3wno nadmiernej skryto\u015bci w relacjach, jak i braku poszanowania dla granic stawianych przez partnera, zmieni\u0142a si\u0119 w banaln\u0105 historyjk\u0119 o toksycznej m\u0119sko\u015bci.<\/p>\n<p>Problem w tym, \u017ce Hill-Gibbins \u2013 podobnie jak Judyta \u2013 wsz\u0119dzie widzi krew i nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce za si\u00f3dmymi drzwiami kryj\u0105 si\u0119 zw\u0142oki pomordowanych \u017con. Mo\u017cna si\u0119 tego domy\u015bli\u0107 tak\u017ce z decyzji, by <em>Zamek Sinobrodego<\/em> poprzedzi\u0107 dwoma utworami Hildegardy von Bingen, kt\u00f3re \u0142\u0105czy motyw krwi: antyfon\u0105 <em>O rubor sanguinis <\/em>i responsorium <em>Rex noster promptus est<\/em>, wykonanymi w niemal kompletnych ciemno\u015bciach przez ch\u00f3r \u017ce\u0144ski, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zaznaczy sw\u0105 milcz\u0105c\u0105 obecno\u015b\u0107 w finale opery. Szkoda wielka, bo a\u017c do tej rozczarowuj\u0105cej konkluzji mia\u0142am poczucie obcowania z jedn\u0105 z najcelniejszych i najbardziej wstrz\u0105saj\u0105cych interpretacji arcydzie\u0142a Bart\u00f3ka w mojej karierze krytycznej.<\/p>\n<p>Niestety, w <em>Oedipus Rex<\/em> re\u017cyser min\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c ca\u0142kiem z istot\u0105 dzie\u0142a, kt\u00f3rego efekt dramatyczny tkwi przede wszystkim w subtelnej charakteryzacji postaci, zderzonej z hieratyczn\u0105 prostot\u0105 og\u00f3lnej konstrukcji partytury. Statyczno\u015b\u0107 tej muzyki \u2013 podobnie jak greckiej tragedii \u2013 nie jest wad\u0105, lecz \u015bwiadomym zabiegiem kompozytorskim, d\u017awi\u0119kowym rytua\u0142em pot\u0119guj\u0105cym katharsis. Tymczasem u Hilla-Gibbonsa ch\u00f3r, zamiast wstrzymywa\u0107 akcj\u0119, rozp\u0119dza j\u0105 do granic mo\u017cliwo\u015bci. G\u0142\u00f3wne postaci tragedii, zagubione mi\u0119dzy rozbieganymi Teba\u0144czykami, nie wchodz\u0105 ze sob\u0105 w \u017cadne relacje. W teatralnym chaosie gin\u0105 zar\u00f3wno majestat Kreona, jak i nieust\u0119pliwo\u015b\u0107 Tejrezjasza; nawo\u0142ywanie Jokasty do opami\u0119tania w obliczu zarazy i jej wstrz\u0105saj\u0105cy duet z Edypem.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/wno-oedipus-rex-nathan-berg-tiresias-christine-rice-jocasta-photo-credit-dafydd-owen-2622-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9968\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/wno-oedipus-rex-nathan-berg-tiresias-christine-rice-jocasta-photo-credit-dafydd-owen-2622-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/wno-oedipus-rex-nathan-berg-tiresias-christine-rice-jocasta-photo-credit-dafydd-owen-2622-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/wno-oedipus-rex-nathan-berg-tiresias-christine-rice-jocasta-photo-credit-dafydd-owen-2622-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/wno-oedipus-rex-nathan-berg-tiresias-christine-rice-jocasta-photo-credit-dafydd-owen-2622-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/wno-oedipus-rex-nathan-berg-tiresias-christine-rice-jocasta-photo-credit-dafydd-owen-2622-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/wno-oedipus-rex-nathan-berg-tiresias-christine-rice-jocasta-photo-credit-dafydd-owen-2622-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Oedipus Rex.\u00a0<\/em>Christine Rice (Jokasta). Fot. Daffyd Owen<\/p>\n<p>D\u0142ugi st\u00f3\u0142 z <em>Sinobrodego <\/em>wykorzystano te\u017c w <em>Edypie <\/em>\u2013 uzupe\u0142niaj\u0105c scenografi\u0119 mi\u0119dzy innymi olbrzymim ro\u017cnem, na kt\u00f3rym obraca si\u0119 kozio\u0142 ofiarny rozmiar\u00f3w dorodnego wo\u0142u. Czer\u0144 z pierwszej cz\u0119\u015bci wieczoru stopniowo ust\u0119powa\u0142a miejsca jaskrawej czerwieni, podkre\u015blonej o\u015blepiaj\u0105co bia\u0142ym \u015bwiat\u0142em umieszczonej w nadsceniu ampli. Tym razem jednak kolor by\u0142 p\u0142aski, nie pulsowa\u0142 pobudzaj\u0105cymi wyobra\u017ani\u0119 odcieniami, jak w utworze Bart\u00f3ka. Wym\u0119czy\u0142 mnie ten spektakl, w kt\u00f3rym Hill-Gibbins odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do zbyt wielu w\u0142asnych pomys\u0142\u00f3w ze znakomitej sk\u0105din\u0105d inscenizacji opery <em>Greek<\/em> Turnage\u2019a \u2013 zamiast podej\u015b\u0107 do dzie\u0142a z g\u0142\u0119bszym namys\u0142em i bardziej otwart\u0105 g\u0142ow\u0105.<\/p>\n<p>Nier\u00f3wny <em>double bill <\/em>dostarczy\u0142 mi jednak niema\u0142ej satysfakcji pod wzgl\u0119dem muzycznym. Zespo\u0142y WNO \u2013 zw\u0142aszcza ch\u00f3ry \u2013 sprawi\u0142y si\u0119 bez zarzutu pod subteln\u0105, a przy tym pewn\u0105 i precyzyjn\u0105 batut\u0105 Lidiyi Yankovskiej. Mezzosopranistka Christine Rice, kt\u00f3r\u0105 wielokrotnie wychwala\u0142am w repertuarze Wagnerowskim, stworzy\u0142a przekonuj\u0105c\u0105 posta\u0107 Judyty, aczkolwiek jej g\u0142os czasem nikn\u0105\u0142 w czelu\u015bciach niezabudowanej sceny; pe\u0142ni\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci zaprezentowa\u0142a dopiero jako Jokasta, przede wszystkim we wspaniale skonstruowanej arii \u201eNonn\u2019 erubescite, reges\u201d. Du\u017ce wra\u017cenie wywar\u0142 na mnie Nathan Berg, obdarzony mi\u0119kkim, aksamitnym, odrobin\u0119 \u201eprzydymionym\u201d bas-barytonem, idealnym do roli Sinobrodego, nieco mniej przekonuj\u0105cym w partii Tejrezjasza. Z pozosta\u0142ych solist\u00f3w <em>Oedipus Rex <\/em>najlepiej sprawi\u0142 si\u0119 Peter Hoare w roli tytu\u0142owej: jego szorstki tenor nie porywa wprawdzie urod\u0105, ale \u015bpiewak potrafi to wynagrodzi\u0107 muzykalno\u015bci\u0105 i niez\u0142ym warsztatem aktorskim. Osobne s\u0142owa pochwa\u0142y \u2013 cho\u0107 tylko w <em>Zamku Sinobrodego <\/em>\u2013 nale\u017c\u0105 si\u0119 LJ Parkinson, osobie niebinarnej w roli Barda, kt\u00f3ra ju\u017c na pocz\u0105tku wprowadzi\u0142a do tej inscenizacji niepok\u00f3j ewidentnym, cho\u0107 nieoczywistym androgynizmem: \u017ce\u0144sk\u0105 zwinno\u015bci\u0105 ruch\u00f3w, \u00a0m\u0119sk\u0105 mimik\u0105 twarzy i elektryzuj\u0105cym spojrzeniem, w kt\u00f3rym miesza\u0142y si\u0119 cechy obu p\u0142ci. Ten sam model gry aktorskiej nie sprawdzi\u0142 si\u0119 jednak w partii Narratora <em>Oedipus Rex<\/em>.<\/p>\n<p>Ale nazajutrz przyszed\u0142 zachwyt, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bciwie mog\u0142am si\u0119 spodziewa\u0107, bo <em>Cyganeri\u0119 <\/em>w re\u017cyserii Florisa Vissera przyj\u0119to entuzjastycznie ju\u017c w Glyndebourne. Nie s\u0105dz\u0119 jednak, by decyzja o wznowieniu w WNO dw\u00f3ch inscenizacji opartych na kontra\u015bcie czerni, czerwieni i bieli by\u0142a dzie\u0142em przypadku. Visser domkn\u0105\u0142 skromny jesienny sezon spektaklem wiernym idei Pucciniego, a przy tym spe\u0142niaj\u0105cym sprzeczne z pozoru oczekiwania tradycjonalist\u00f3w i modernist\u00f3w. Wszystkie cztery akty rozgrywaj\u0105 si\u0119 w tej samej przestrzeni: na brukowanej, ograniczonej prostymi \u015bcianami ulicy, wznosz\u0105cej si\u0119 lekko w g\u0142\u0105b sceny, by dalej opa\u015b\u0107 w bli\u017cej nieokre\u015blon\u0105, ciemn\u0105 czelu\u015b\u0107. Obraz \u017cywcem wzi\u0119ty z francuskiej awangardy filmowej, podobnie jak monochromatyczny sztafa\u017c, lu\u017ano nawi\u0105zuj\u0105cy do pierwszej \u0107wierci XX wieku (scenografia Dieuweke van Rijn, kostiumy Jon Morrell, \u015bwiat\u0142a Alex Brok).<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/La-Boheme-credit-Kirsten-McTernan-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9969\" src=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/La-Boheme-credit-Kirsten-McTernan-2-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/La-Boheme-credit-Kirsten-McTernan-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/La-Boheme-credit-Kirsten-McTernan-2-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/La-Boheme-credit-Kirsten-McTernan-2-768x512.jpg 768w, https:\/\/atorod.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/La-Boheme-credit-Kirsten-McTernan-2.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Cyganeria<\/em>. Scena zbiorowa z II aktu. Fot. Kirsten McTerna<\/p>\n<p>Je\u015bli pojawia si\u0119 jaki\u015b kolor, to przymglony, jak w wyobra\u017ani bywalc\u00f3w dawnych iluzjon\u00f3w. Wyj\u0105tkiem jest czerwie\u0144: w pierwszym akcie na abstrakcyjnym p\u0142\u00f3tnie Marcella, kt\u00f3ry pr\u00f3buje namalowa\u0107 <em>Przej\u015bcie przez Morze Czerwone<\/em>, p\u00f3\u017aniej w Dzielnicy \u0141aci\u0144skiej, kiedy dzieci gromadz\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 Parpignola, trzymaj\u0105cego w gar\u015bci p\u0119k czerwonych balonik\u00f3w (kolejne filmowe skojarzenie, tym razem ze s\u0142ynnym kr\u00f3tkim metra\u017cem Alberta Lamorisse\u2019a z 1956 roku). Ta sama posta\u0107 pojawia si\u0119 jednak ju\u017c wcze\u015bniej i towarzyszy Mimi przez ca\u0142\u0105 narracj\u0119. W ko\u0144cu bierze j\u0105 za r\u0119k\u0119, prowadzi pod g\u00f3r\u0119, a potem w d\u00f3\u0142 brukowanego zau\u0142ka, a\u017c oboje znikn\u0105 nam z oczu.<\/p>\n<p>Pomys\u0142 Vissera, \u017ceby na scen\u0119 dyskretnie wprowadzi\u0107 \u015amier\u0107, i to w osobie uwielbianego przez dzieci sprzedawcy zabawek, z jednej strony odrealnia tragiczny fina\u0142 opery, z drugiej czyni go tym bardziej wstrz\u0105saj\u0105cym. W ostatnich taktach szlocha nie tylko Rodolfo, ale i cz\u0119\u015b\u0107 widowni. Przej\u0119ta jak dziecko, kt\u00f3remu chuligan przebi\u0142 z procy czerwony balonik. Zrozpaczona jak cz\u0142owiek, kt\u00f3ry straci\u0142 ukochan\u0105 osob\u0119.<\/p>\n<p>W \u015amier\u0107\/Parpignola, podobnie jak w Glyndebourne, wcieli\u0142 si\u0119 wy\u015bmienity aktorsko i przekonuj\u0105cy wokalnie Christopher Lemmings. Cho\u0107 to jego kreacja najg\u0142\u0119biej zapad\u0142a mi w pami\u0119\u0107, w obsadzie w\u0142a\u015bciwie nie by\u0142o s\u0142abych punkt\u00f3w \u2013 mo\u017ce poza niezbyt pewn\u0105 intonacyjnie Alexi\u0105 Voulgaridou w partii Mimi. Obdarzony pe\u0142nym, \u015bwietlistym tenorem Carlos Cardoso okaza\u0142 si\u0119 znakomitym Rodolfo; bardzo przypad\u0142a mi do gustu pe\u0142na ekspresji interpretacja postaci Marcella przez Navasarda Hakobyana; z pewno\u015bci\u0105 b\u0119d\u0119 mia\u0142a ucho na niezwykle urodziwy baryton m\u0142odziutkiego Owaina Rowlandsa, wykonawc\u0119 partii Schaunarda. Orkiestra zn\u00f3w da\u0142a z siebie wszystko, tym razem pod kompetentn\u0105 batut\u0105 Corinne Niemeyer. Wyrazy szczeg\u00f3lnego uznania dla ch\u00f3rmistrza Fredericka Browna i korepetytor\u00f3w czterna\u015bciorga ma\u0142ych ch\u00f3rzyst\u00f3w, \u015bpiewaj\u0105cych pewn\u0105 i bezpieczn\u0105, prawdziwie dzieci\u0119c\u0105 emisj\u0105.<\/p>\n<p>Do zimy jeszcze daleko. Przed zespo\u0142ami kolejne wyst\u0119py w trasie: w Southampton, Oksfordzie i Plymouth. Je\u015bli tak wygl\u0105da sezon za trzy grosze i jeden u\u015bmiech, jestem spokojna o przysz\u0142o\u015b\u0107 walijskiej Opery.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015awiat nie przestaje mnie zaskakiwa\u0107. W 2014 roku, kiedy odesz\u0142am na swoje i ruszy\u0142am w pierwsz\u0105 podr\u00f3\u017c recenzenck\u0105 do Llandudno \u2013 \u017ceby oceni\u0107 jesienny sezon Welsh National Opera w trasie \u2013 na Starym Kontynencie prawie nikt nie traktowa\u0142 powa\u017cnie ostrze\u017ce\u0144, \u017ce Wielka Brytania zmierza do wyj\u015bcia z Unii Europejskiej. Po kl\u0119sce zwolennik\u00f3w niepodleg\u0142ej Szkocji poparcie &#8230; <span class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/atorod.pl\/?p=9966\">[Read more&#8230;]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-9966","format-standard","category-wedrowki-operowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9966"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9975,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9966\/revisions\/9975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}