{"id":9987,"date":"2026-11-13T02:00:33","date_gmt":"2026-11-13T01:00:33","guid":{"rendered":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9987"},"modified":"2026-11-13T02:01:14","modified_gmt":"2026-11-13T01:01:14","slug":"bez-walizki-i-bez-parasola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atorod.pl\/?p=9987","title":{"rendered":"Bez walizki i bez parasola"},"content":{"rendered":"

Chyba dziecinniej\u0119 na staro\u015b\u0107, bo od kilku lat wszystkie podsumowania upiornych sezon\u00f3w kojarz\u0105 mi si\u0119 z Muminkami. W\u0142\u00f3czykij rusza\u0142 w podr\u00f3\u017c nie tylko bez walizki i parasola, ale na dodatek bez po\u017cegnania. Tak \u017ale jeszcze ze mn\u0105 nie jest – je\u017cd\u017c\u0119 na og\u00f3\u0142 z podr\u0119cznym plecakiem i o parasolu cz\u0119sto zapominam, ale witam si\u0119, \u017cegnam i coraz cz\u0119\u015bciej sp\u0119dzam operowy czas w cudownej kompanii przyjaci\u00f3\u0142, wychowank\u00f3w i koleg\u00f3w po fachu. W minionym sezonie zn\u00f3w si\u0119 rozp\u0119dzi\u0142am: odwiedzi\u0142am prawie dwadzie\u015bcia miejsc i jeszcze wi\u0119cej teatr\u00f3w w Europie, w tym kilka, do kt\u00f3rych mnie wcze\u015bniej nie zanios\u0142o. O wszystkim napisa\u0142am sumiennie i pu\u015bci\u0142am swoje relacje w \u015bwiat. Pora wi\u0119c podzi\u0119kowa\u0107 Czytelnikom: tym, kt\u00f3rzy towarzysz\u0105 mi od pocz\u0105tku, i tym, kt\u00f3rzy do\u0142\u0105czyli niedawno; tym, kt\u00f3rzy lubi\u0105 moje pisanie, i tym, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 z nim doj\u015b\u0107 do \u0142adu; tym, kt\u00f3rzy si\u0119 ze mn\u0105 zgadzaj\u0105, i tym, kt\u00f3rzy po kolejnych recenzjach najch\u0119tniej wyzwaliby mnie na pojedynek. Wsparcie dla tego, co robi\u0119, mo\u017cna wyrazi\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby, cho\u0107by do\u0142\u0105czaj\u0105c do grona nieocenionych Patron\u00f3w (https:\/\/patronite.pl\/upior-opera<\/a>). Ale nie tylko. Czasem wystarczy dobre s\u0142owo. Primum non nocere<\/em>, a potem si\u0119 zobaczy.<\/p>\n

***<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Praga, pa\u017adziernik 2025, stycze\u0144 i maj 2026. Trzy wyprawy operowe, dwie do Opery Pa\u0144stwowej, jedna do Teatru Stanowego. Wszystkie utwierdzi\u0142y mnie w przekonaniu, \u017ce praskie sceny da\u0142y si\u0119 prze\u015bcign\u0105\u0107 lekcewa\u017conej przez lata konkurencji z Brna. Zobaczymy i us\u0142yszymy, co b\u0119dzie dalej, bo w\u0142a\u015bnie nast\u0105pi\u0142a wielka zmiana warty. Ju\u017c nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107, a do stolicy Czech i tak b\u0119d\u0119 wraca\u0107, bo wypi\u0119knia\u0142a nad podziw i zrobi\u0142a si\u0119 mniej turystyczna, a bardziej ludzka.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bolonia, listopad 2025. Po\u017cegnanie z Oksan\u0105 \u0141yniw po jej rz\u0105dach w Teatro Comunale, kt\u00f3re przypad\u0142y na niezwykle trudny czas remontu zabytkowej siedziby. Po\u017cegnanie pami\u0119tne – koncertowym wprawdzie, ale fenomenalnym wykonaniem\u00a0Zmierzchu bog\u00f3w<\/em>, po kt\u00f3rym ukrai\u0144ska dyrygentka nie musi ju\u017c nikomu udowadnia\u0107, \u017ce za pulpitem w Bayreuth znalaz\u0142a si\u0119 nie bez przyczyny. Z malkontentki przeistoczy\u0142am si\u0119 w entuzjastk\u0119 – a do Bolonii i tak kiedy\u015b wr\u00f3c\u0119, bo to miasto coraz bardziej mnie fascynuje.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Cambridge, listopad 2025. Kr\u00f3ciutki wypad na jeden koncert w ramach jesiennego festiwalu, ale za to jaki! Mi\u0119dzy innymi z\u00a0Berliner Messe <\/em>Arvo P\u00e4rta z udzia\u0142em muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do prawykonania utworu w 1990 roku, a na dodatek z parad\u0105 planet, kt\u00f3ra rozci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 tamtej nocy na 144 stopnie nieba. I wszystko to obja\u015bnili mi wyk\u0142adowcy miejscowego uniwersytetu, kiedy po koncercie wyszli\u015bmy na dziedziniec King’s College.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wilno, listopad 2025. Pierwsza wizyta Upiora w stolicy Litwy – na\u00a0Don Giovannim\u00a0<\/em>z polskim akcentem – a przy tej okazji kilka ol\u015bnie\u0144, mi\u0119dzy innymi „bia\u0142ym” ko\u015bcio\u0142em \u015bwi\u0119tych Piotra i Paw\u0142a na Antokolu, oraz wspania\u0142ym modernistycznym gmachem Litewskiego Narodowego Teatru Opery i Baletu, kt\u00f3ry wyprzedzi\u0142 epok\u0119, ale z uwagi na przekle\u0144stwo historii nie zdo\u0142a\u0142 si\u0119 przebi\u0107 do grona uznanych arcydzie\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnej architektury.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Florencja, grudzie\u0144 2025. Kolejny upiorny debiut – w jednym z najpi\u0119kniejszych miast w\u0142oskich, kt\u00f3re pod os\u0142on\u0105 nocy wygl\u0105da jeszcze bardziej spektakularnie ni\u017c na poczt\u00f3wkach. Warto by\u0142o: nie tylko ze wzgl\u0119du na znakomicie przygotowane wznowienie Pasji Mateuszowej\u00a0<\/em> w inscenizacji Romea Castellucciego. Mia\u0142am te\u017c szcz\u0119\u015bcie do\u015bwiadczy\u0107 prawdziwych smak\u00f3w, pejza\u017cy i lokalnych tradycji Toskanii – w pysznym towarzystwie i w go\u015bcinie u w\u0142a\u015bcicieli jednej z miejscowych winnic.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Brno, stycze\u0144 i kwiecie\u0144 2026. Taki oto widok mia\u0142am z okna pensjonatu nad legendarn\u0105 Caf\u00e9 Placzek, gdzie wreszcie uda\u0142o mi si\u0119 zarezerwowa\u0107 nocleg. O mojej mi\u0142o\u015bci do stolicy kraju po\u0142udniowomorawskiego dowiedzieli si\u0119 ju\u017c Pa\u0144stwo z upiornych tekst\u00f3w. Zapewniam, \u017ce jest to mi\u0142o\u015b\u0107 uzasadniona, tak\u017ce ze wzgl\u0119d\u00f3w muzycznych. Za chwil\u0119 zn\u00f3w ruszam do Brna, na kolejne Biennale Janaczka – i mam przeczucie, \u017ce i tym razem si\u0119 nie zawiod\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bari, stycze\u0144 2026. Jeszcze jedno w\u0142oskie odkrycie – stolica ksi\u0119stwa, kt\u00f3rego dziedzicem przez kr\u00f3tki czas by\u0142 Zygmunt II August, siedziba relikwii prawdziwego \u015bwi\u0119tego Miko\u0142aja i „Ma\u0142e Pearl Harbor”, zbombardowane przez Luftwaffe w 1943 roku. Miasto, w kt\u00f3rym po raz pierwszy us\u0142ysza\u0142am na \u017cywo oper\u0119 Piccinniego i do kt\u00f3rego z pewno\u015bci\u0105 jeszcze wr\u00f3c\u0119 – aczkolwiek z innych powod\u00f3w muzycznych.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Londyn, luty i lipiec 2026. Dwie wyprawy we wspania\u0142ym towarzystwie, ka\u017cda po inny kawa\u0142ek muzycznego z\u0142otego runa – ostatni\u0105 ksi\u0119g\u0119 madryga\u0142\u00f3w Monteverdiego w wykonaniu Academy of Ancient Music oraz\u00a0Tristana\u00a0<\/em>pod batut\u0105 odchodz\u0105cego z ROH Antonia Pappano. O drugim z tych wydarze\u0144 postanowi\u0142am nie pisa\u0107 – \u017ceby w\u0142o\u017cy\u0107 t\u0119 pi\u0119kn\u0105 interpretacj\u0119 w odr\u0119bn\u0105 przegr\u00f3dk\u0119 moich do\u015bwiadcze\u0144 i zachowa\u0107 j\u0105 tylko dla siebie oraz jednego z moich przyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

St. Gallen, luty 2026. Jedna z niewielu musicalowych podr\u00f3\u017cy Upiora, na \u015bwietn\u0105 inscenizacj\u0119\u00a0Hair\u00a0<\/em>spod r\u0119ki Krystiana Lady. Kolejna okazja, by si\u0119 przekona\u0107 o wyj\u0105tkowej atmosferze tamtejszego teatru – kt\u00f3ry ledwie unikn\u0105\u0142 zag\u0142ady, i to tylko dlatego, \u017ce oszcz\u0119dnym Szwajcarom przedstawiono kosztorys ewentualnej rozbi\u00f3rki.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Turyn, marzec 2026. Cho\u0107bym mia\u0142a zapami\u0119ta\u0107 to miasto tylko ze wznowienia fenomenalnego spektaklu\u00a0Dialog\u00f3w karmelitanek\u00a0<\/em>w re\u017cyserii Roberta Carsena, i tak by\u0142o warto. Jest jednak znacznie wi\u0119cej przyczyn, dla kt\u00f3rych musz\u0119 kiedy\u015b wr\u00f3ci\u0107 do stolicy Piemontu, a zarazem pierwszej, cho\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142ej stolicy zjednoczonych W\u0142och. Cho\u0107by na wycieczk\u0119 \u015bladami antyfaszystowskiego ruchu oporu, kt\u00f3re mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w najbardziej nieoczywistych miejscach Turynu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Kolonia i Witten, kwiecie\u0144 2026. Tak zwana wizyta studyjna w towarzystwie kilkorga krytyk\u00f3w z ca\u0142ej Europy, na zaproszenie Sekretariatu Kultury Nadrenii P\u00f3\u0142nocnej-Westfalii, niezwykle intensywne spotkanie z muzyk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 – tak\u017ce teatraln\u0105 – w postindustrialnych przestrzeniach Kolonii oraz siedzibie jednego z najbardziej zas\u0142u\u017conych w Europie festiwali nowej muzyki w Witten. Pouczaj\u0105ca lekcja, jak wype\u0142ni\u0107 t\u0119 nisz\u0119 m\u0142od\u0105 publiczno\u015bci\u0105, a zarazem nie zawie\u015b\u0107 oczekiwa\u0144 weteran\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Moguncja, kwiecie\u0144 2026. Kolejna podr\u00f3\u017c do stolicy Nadrenii-Palatynatu, tym razem na spektakl z gatunku tych, kt\u00f3re wci\u0105\u017c z trudem przebijaj\u0105 si\u0119 na polskie sceny – czyli operow\u0105 adaptacj\u0119\u00a0Prze\u0142amuj\u0105c fale\u00a0<\/em>Larsa von Triera, autorstwa Missy Mazzoli. Utw\u00f3r pod wieloma wzgl\u0119dami zrobi\u0142 na mnie wi\u0119ksze wra\u017cenie ni\u017c film – tak\u017ce ze wzgl\u0119du na niecodzienn\u0105 atmosfer\u0119 Staatstheater, gdzie rozmowy w kuluarach tocz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie swobodnie, jak na spotkaniu w klubie osiedlowym, a go\u015bcie racz\u0105 si\u0119 preclami i winem w cenie niedrogich bilet\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Getynga, maj 2026. Jedno z tych miejsc, do kt\u00f3rych trafi\u0142am kiedy\u015b przez przypadek, a kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 obowi\u0105zkowym przystankiem moich corocznych w\u0119dr\u00f3wek. Program Festiwalu H\u00e4ndlowskiego nie jest ju\u017c tak imponuj\u0105cy, jak przed laty, ale premiera opery barokowej wci\u0105\u017c pozostaje oczkiem w g\u0142owie organizator\u00f3w. Tym razem nie zawiod\u0142am si\u0119 na Deidamii<\/em>, kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej zaprezentowanej w Wexford – w tej samej inscenizacji i obsadzie solist\u00f3w, kt\u00f3ra w radiowej transmisji odrobin\u0119 nas rozczarowa\u0142a. Kolejny argument, \u017ce oper nie wystarczy s\u0142ucha\u0107: trzeba jeszcze na nie patrzy\u0107 i do\u015bwiadcza\u0107 ich na \u017cywo.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Inverness, maj 2026. Bodaj najwi\u0119ksze zaskoczenie sezonu: p\u00f3\u0142koncertowe wykonanie\u00a0Parsifala\u00a0<\/em>w orkiestracji na czterdzie\u015bcioro muzyk\u00f3w, z Johnem Tomlinsonem jako Gurnemanzem i pod batut\u0105 m\u0142odego szkockiego wagneryty Tomasa Leakeya. Na dodatek we wn\u0119trzu miejscowej katedry, z publiczno\u015bci\u0105 usadzon\u0105 na twardych krzes\u0142ach. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wype\u0142ni\u0142 si\u0119 po brzegi i nikt nie wymkn\u0105\u0142 si\u0119 przed fina\u0142em. Od tamtej pory min\u0119\u0142o ju\u017c p\u00f3\u0142 roku, a ja wci\u0105\u017c nie jestem pewna, czy kiedykolwiek jeszcze doczekam tak m\u0105drej i \u017carliwej interpretacji Wagnerowskiego misterium.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Glyndebourne, lipiec 2026. No i nadrobi\u0142am kolejn\u0105 zaleg\u0142o\u015b\u0107: dotar\u0142am do najstarszej, a zarazem najbardziej snobistycznej opery festiwalowej na Wyspach Brytyjskich. I nie \u017ca\u0142uj\u0119: festiwal w Glyndebourne harmonijnie \u0142\u0105czy arcyangielsk\u0105 potrzeb\u0119 piknikowania w pi\u0119knych okoliczno\u015bciach przyrody z wysokim poziomem artystycznym i znakomitymi warunkami odbioru przedstawie\u0144 w nowoczesnym teatrze. Poza tym jak mi\u0142o si\u0119 przekona\u0107, \u017ce polski \u015bpiewak okaza\u0142 si\u0119 filarem obsady Orfeusza\u00a0<\/em>– cho\u0107 trudno w to uwierzy\u0107, zainscenizowanego w Glyndebourne po raz pierwszy.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

East Horsley, lipiec 2026. Tegoroczna wizyta w Grange Park Opera wypad\u0142a poni\u017cej oczekiwa\u0144. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 wyczekiwanej inscenizacji Pier\u015bcienia Nibelunga\u00a0<\/em>– mimo kilkorga znakomitych solist\u00f3w – pozosta\u0142a daleko w tyle za niedawnym objawieniem z Longborough, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem muzycznym, jak i teatralnym. No c\u00f3\u017c, pierwsze koty za p\u0142oty, mo\u017ce jeszcze okrzepnie. Przekonamy si\u0119 ju\u017c w najbli\u017cszym sezonie przy okazji Walkirii<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Longborough, sierpie\u0144 2026. A skoro ju\u017c mowa o s\u0142ynnej „operze w kurniku”, nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce po raz pierwszy omin\u0119 spektakl wagnerowski (kolejne wznowienie legendarnego\u00a0Tristana<\/em>) i wybior\u0119 si\u0119 do Longborough ni mniej, ni wi\u0119cej, tylko na premier\u0119 Jasia i Ma\u0142gosi\u00a0<\/em>Humperdincka. Warto by\u0142o – cho\u0107by po to, \u017ceby do\u015bwiadczy\u0107 inscenizacji nieobra\u017caj\u0105cej inteligencji doros\u0142ych odbiorc\u00f3w: stosownie mrocznej, niejednoznacznej, m\u0105drze osadzonej w klimacie Grimmowskiego pierwowzoru. Zaleg\u0142o\u015bci nadrobi\u0119 ju\u017c wkr\u00f3tce: chyba zn\u00f3w zabawi\u0119 d\u0142u\u017cej w Cotswolds, bo b\u0119d\u0119 mia\u0142a okazj\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107\u00a0\u015apiewak\u00f3w norymberskich\u00a0<\/em>z\u00a0Weso\u0142ymi kumoszkami z Windsoru\u00a0<\/em>Nicolaia.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Innsbruck, sierpie\u0144 2026. Tam te\u017c si\u0119 zadomowi\u0142am. Cho\u0107 nie ukrywam, \u017ce po ubieg\u0142orocznej katastrofie teatralnej Ifigenii w Aulidzie\u00a0<\/em>Caldary nie spodziewa\u0142am si\u0119 niczego dobrego po roz\u0142o\u017conej na dwa wieczory inscenizacji\u00a0Il Pomo d’oro<\/em> Cestiego. Jak\u017ce nies\u0142usznie: spektakl dosta\u0142 nominacj\u0119 do Opera Awards w kategorii Rediscovered Work<\/em> i mam nadziej\u0119, \u017ce na tym si\u0119 nie sko\u0144czy. Za tydzie\u0144 poznamy program kolejnego sezonu: ju\u017c nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bayreuth, sierpie\u0144 i wrzesie\u0144 2026. W tym roku rozmy\u015blnie nie wyst\u0105pi\u0142am o akredytacj\u0119 na\u00a0Ring\u00a0<\/em>„wykreowany” na Zielonym Wzg\u00f3rzu przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Jak si\u0119 okaza\u0142o, s\u0142usznie, bo przedsi\u0119wzi\u0119cie okaza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie problematyczne od strony muzycznej. Niestety, jednorazowa przygoda organizator\u00f3w z Rienzim\u00a0<\/em>i schodz\u0105ca w tym roku z afisza inscenizacja\u00a0Parsifala<\/em> te\u017c nie zapisz\u0105 si\u0119 w anna\u0142ach Bayreuther Festspiele. Tymczasem nowy festiwal Bayreuth Baroque wci\u0105\u017c trzyma poziom. Mo\u017ce i on kiedy\u015b padnie ofiar\u0105 rutyny. A mo\u017ce do\u017cyjemy kolejnej z\u0142otej ery festiwalu wagnerowskiego. \u017beby si\u0119 o tym przekona\u0107, trzeba dalej je\u017adzi\u0107 i s\u0142ucha\u0107 – do czego najgor\u0119cej zach\u0119cam tak\u017ce moich Czytelnik\u00f3w.<\/p>\n

Wszystkie zdj\u0119cia: Dorota Kozi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chyba dziecinniej\u0119 na staro\u015b\u0107, bo od kilku lat wszystkie podsumowania upiornych sezon\u00f3w kojarz\u0105 mi si\u0119 z Muminkami. W\u0142\u00f3czykij rusza\u0142 w podr\u00f3\u017c nie tylko bez walizki i parasola, ale na dodatek bez po\u017cegnania. Tak \u017ale jeszcze ze mn\u0105 nie jest – je\u017cd\u017c\u0119 na og\u00f3\u0142 z podr\u0119cznym plecakiem i o parasolu cz\u0119sto zapominam, ale witam si\u0119, \u017cegnam … [Read more…]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["entry","post","publish","author-mangusta","post-9987","format-standard","category-wedrowki-operowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9987","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9987"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9987\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10011,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9987\/revisions\/10011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atorod.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}